Son zamanlarda PKK’dan çok KCK ismini duyar olduk. KCK’nın ne olduğu kamuoyu tarafından muammasını koruyor. PKK’dan daha üst bir yapı mı yoksa PKK’yı tasfiye eden sivil bir örgütlenme mi? KCK konusu “KCK-Demokrasi Kılıfında Terör” kitabının yazarı Önder Deligöz ile masaya yatırıldı. İşte o röportaj…

KCK’nın mahiyeti, anlamı kamuoyunca yeterince anlaşılıyor mu?

Yeterince anlaşıldığını düşünmüyorum. Çünkü bilinçli bir karartmayla karşı karşıyayız. KCK ilk etapta karşımıza sivil toplum hareketi ya da BDP’nin yanında Kürt siyasetinin yeni bir adımı olarak çıktı. Ardından ‘PKK’nın şehir yapılanması’ tanımıyla karşılaştık. İşte bu dönemden sonra 2004′ten itibaren hayata geçirilen yeni stratejinin Kürt sorununa siyaseten çözüm aramadığı gerçeğiyle karşılaştık. PKK’yı da içine alan çatı bir yapı karşımıza çıktı. Fakat bu gerçekle yüzleşmemizin önüne geçmek isteyen KCK kamuoyunu gazeteciler, aydınlar, yazarlar üzerinden inanılmaz bir manipülasyona tabi tuttu. Bu insanların bir çoğu KCK’ya bağlılıklarından değil Kürt meselesinde hassas olduklarından kandırıldılar.

Kandırıldılar derken?

Geçtiğimiz sene Silvan’da 13 şehit verdiğimiz gün DTK tarafından açıklanan özerklik metninin nasıl bir hazırlık sürecinden geçtiğine bakmak yeterli. Bu metnin KCK yöneticileri tarafından konuşulduğu toplantının teknik takip kayıtları, ünlü akademisyenlerin nasıl kandırıldığını ortaya koyuyor. Toplantı kayıtlarına göre KCK yöneticileri, Öcalan’ın “Yeni Çağ Değerlendirmesi” yazısı üzerinde kısaltmalar ve değişiklikler yaparak bir metin ortaya çıkarıyorlar. Hatta ‘dikkatli bakan Öcalan’ın değerlendirmesi olduğunu anlar’ itirafında bulunuyorlar. Ardından bu metni insan hakları çalışması adı altında Türkiye’nin tanınan yedi akademisyenine katkı yapmaları için ‘Belediyeden arıyoruz’ diyerek gönderiyorlar. Akademisyenler, insanî hassasiyetlerle taslak metne katkıda bulunuyor ve bilmeyerek bu oyuna âlet oluyor. Bu katkılarla Öcalan’ın yazısı harmanlanıp karşımıza özerklik metni çıkıyor.

Devlet KCK’nın PKK’dan daha organize bir yapı olduğunu görmüyor mu?

Muhakkak görüyor.

Bu yapının kendisini ve özelliklerini niye kamuoyuyla açıkça paylaşmıyor?

12 Eylül sonrası oluşmuş yapı ve teamüllerden midir bilinmez istihbarat birimlerimiz kapalı kutu olmayı tercih ediyorlar. Ne yapacaksak gizli yapalım anlayışı hakim. Halbuki Batıda istihbarat birimlerinin basın sözcüleri gerekli açıklamaları ve bilgilendirmeleri yaparlar. KCK ile ilgili ne MİT’ten, ne Emniyetten doyurucu anlamda resmî açıklama duymadık. Kamuoyunun kafasında KCK ile ilgili sorular hâlâ giderilmiş değil. Bugün KCK Irak, İran ve Türkiye topraklarında konfederal Kürdistan kurmayı hedefleyen, yasama-yürütme-yargı mekanizmalarıyla bir devlet yapılanması olarak karşımızda duruyor.

PKK’yı KCK’nın silâhlı yapılanması olarak mı değerlendiriyorsunuz?

PKK-KCK ilişkisi en önemli mesele. Yargıtay bildiğiniz üzere KCK’yı terör örgütü olarak tanımladı. Bu tanımı yok saysak bile KCK sözleşmesinde PKK içindeki HPG, önderliğin koruyucusu olarak konumlandırılmış durumda. Yani silâhlı kanat. Buranın merkezi ise Kandil. Öbür taraftan PKK’nın lideri Karayılan KCK Yürütme Konseyi başkanı.

Şu an devlet organları gibi projelendirilmiş bu organlar icraat yapıyor mu?

Bu yapılanmalar kurulması düşünülen özerk bölgede görev alacak yapılanmalar olarak konumlandırılıyor. Meselâ KCK sisteminde Öz Savunma Birlikleri olarak tanımlanan PKK bünyesindeki silâhlı güçler, kurulması muhtemel özerk bölge ya da devletin polis gücü olarak konumlandırılıyor. KCK’nın hem Türkiye’de, hem de Irak’ın kuzeyinde faal durumda mahkemeleri var. İnsanlar yargılanıyor. İstanbul da bile bu tür yargılamalar var. Kitapta Diyarbakır’da çözülemeyen bir sözde dâvânın Kandil’deki üst mahkemeye gönderildiğine dair mektup var. Yasama faaliyetleri de bir o kadar etkin. Kontrol altına alınan siyaset ve belediyecilik faaliyetleri üzerinden bölge halkının hayatı kurallara boğuluyor.

BDP yasama faaliyetlerinin neresinde?

KCK son dönemde içindeki BDP kadrolarından inanılmaz rahatsız. Hatta İstanbul’da gerçekleştirilen operasyonlar sırasında ortaya çıkan teknik takip kayıtları, KCK içindeki BDP kadrolarının yüzde 80′den yüzde 40′a düşürülmesi kararı alındığı bilgisini veriyor. Çünkü KCK, meselenin siyasî yollardan çözülmesini istemediği gibi etnik milliyetçiliğe dayanan ulusalcı-totaliter bir devlet kurmak istiyor. Dolayısıyla demokratik adımların atılmasını da istemiyor. Bu sebeple de BDP hiçbir zaman tek başına bırakılmadı, KCK ve PKK’nın boyunduruğu altında tutuldu. Bunun yanında BDP’ye alternatif başka Kürt hareketinin çıkması da istenmiyor. Kısacası kurumsal şemada BDP’nin temsil ettiği bir yer yok. Ancak BDP kadrolarının bir kısmı KCK üyesi. Anlaşılacağı üzere bölge belediyeleri de KCK’nın hegemonyası altında!

Bölge belediyelerinin hizmet konusunda yetersiz olmasıyla bu konu arasında bir bağlantı var mı?

KCK’nın belediye üzerinde kontrol sağlama isteği halka hizmet değil sadece para getirisi. Devlet tarafından belediyeye aktarılan paraların yanı sıra vatandaştan elde edilen gelirler belediyenin ihale verdiği özel şirketler üzerinden örgüte aktarılıyor. Örneğin, Urfa büyükşehir belediyesi olmamasına ve devletten fazla yardım almamasına rağmen Diyarbakır’dan daha hızla gelişiyor. Bölge halkı bu durumdan rahatsız. Bölgenin ileri gelenleriyle görüştüğümüzde “Keşke Diyarbakır’daki operasyonlar, KCK adı altında değil de yolsuzluk operasyonu olarak yapılsaydı” diyorlar. BDP, PKK-KCK boyunduruğundan kurtulmadığı sürece Kürtlerin siyasî, vatandaşlık haklarını savunamaz, hizmet götüremez.

Bu yorumlardan sonra PKK ya da KCK’nın zayıfladığını söylemek doğru olur mu?

Dağa eleman çıkarma noktasında zayıfladığı belki söylenebilir. Ama “PKK bitti üç beş çapulcuydu” gibi kavramlar bu meselenin üstünü örtmekten başka bir işe yaramaz.

Halk da bu yorumlara kapılarak “Devlet yıllardır üç beş çapulcuyla mücadele ediyor” diyor. Burada bir tuhaflık yok mu?

Bu bakış açısı ve söylem PKK’nın ilk kurulduğu günden itibaren devam ediyor. Senin karşında silâhlı gücüyle gerilla savaşı yapan bir oluşum var. PKK gerçeği saklandıktan sonra örgüt 1990′lardan sonra uluslar arası suç örgütüne dönüşmeye başladı. Artık KCK-PKK’yı terör örgütü olarak değil uluslar arası suç örgütü olarak tanımlamak gerekiyor. Uyuşturucu kaçakçılığından, insan kaçakçılığına, kültür merkezlerinden, spor kulüplerine, medyasına; hatta holdinglerine kadar bir çok yapılanmaya sahip. Eğer 90′larda bu yapı gözden kaçırılmasaydı belki bu kadar büyüyemezdi. Bugün bu fırsatı yakalamalıyız. İnsanlarımızı öldürebilecek, şehirlere bomba koyacak kişilere operasyonlar düzenlenmeli bununla birlikte demokratik adımlar atılmalı! Halen anadilde eğitim tartışılıyor olması zulüm gibi!

Devletin ve örgütün yapısı aynı devam ederse KCK’dan yüzlerce insan tutuklanmaya devam mı edecek?

Önce rakamlar konusundaki manipülasyonu bertaraf etmek gerek. 6-7 bin kişiden bahsediliyor, yok böyle bir şey. Geçtiğimiz Ekim ayında Adalet Bakanlığının AB’ye verdiği bilgide tutuklu sayısının 605 olduğu bildirildi. Ancak yine KCK dâvâsında serbest bırakılanları düşünürsek sayının gerilediğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Ergenekon dâvâsında ise yüzlerce kişi tutuklu sanılıyor. Yargılanan 415 kişiden 90′ı tutuklu. Eğer alacağı ceza tutukluluk süresini aşıyorsa Oda TV dâvâsında olduğu gibi tahliye ediliyorlar. Dolayısıyla kamuoyunu yanıltma konusunda bazı gazeteci-yazar-aydın kesimi oldukça mahir.

KCK’da Türkiye’nin tanıdığı akademisyenlerin tutuklanması büyük tepki çekti. Görüşünüz nedir?

Ragıp Zarakolu ve Büşra Ersanlı’nın neden tutuklandığına ilişkin iddianame yakında açıklanacaktır. KCK’nın bir devlet yapılanmasını öngördüğünü söylemiştik. Bunun içinde akademiler de var. Şu ana kadar elde ettiğimiz bilgiler ve teknik takip kayıtları, Kandil’de verilen eğitimle siyaset akademilerinde verilen eğitimin tamamen aynı olduğunu gösteriyor.

Akademide suç olabilecek ne tür eğitimler veriliyor?

KCK’nın amacı Devrimci Halk Savaşını başlatmak, özerklik ve ardından konfederal Kürdistan’ı kurmak. Son bir-iki yıldır sokaklarda yaşanan şiddet eylemlerin azalmasının nedeni KCK liderlerinin içeri alınması ve siyaset akademilerinin bertaraf edilmesi. Siyaset akademisinde halk savaşının nasıl yapılacağı, gençlerin ve kadınların nasıl eylemlere sürükleneceği anlatılıyorsa buralara tabiî ki operasyon yapılır. Siyaset akademilerinde Arap Baharı örnek alınarak “İstanbul ve Diyarbakır nasıl tahrir yapılır?” sorusuna kafa yoruluyordu.

MİT-KCK ya da PKK görüşmelerini nasıl yorumluyorsunuz?

Toplumun huzuru açısından MİT bu tür görüşmeleri yapabilir. Ancak görüşmenin içeriğinde sıkıntılı noktalar var. Oslo görüşmelerinde Afet Güneş, PKK’lılara şehirlere bomba yerleştirdiklerinden haberdar olduklarını söylüyor. Peki bu bombalarla ilgili bir işlem yapıldı mı? MİT mensupları arasında örgütün içine girmiş hatta yönetim kadrosunda insanlar olduğu söyleniyor. Eğer bu başarılmışsa tebrik etmek lâzım. Fakat bu insanların bugüne kadar hangi eylemleri engellediği ya da engellemediğinin de bilinmesi gerek. Savcı, basına yansıyan kimi açıklamalardan öğrendiğimiz kadarıyla ciddî suçlamalarla MİT görevlilerini ifadeye çağırdı. Ancak kamuoyunda oluşturulan manipülasyonla soruşturmanın başbakana yönelik olduğu söylendi. Hatta, ‘MİT görevlilerini ifadeye çağırmak için Başbakan’ın hastaneye yatmasını, yani zayıf anını beklediler’ gibi haddini aşan kokan yorumlar yapıldı. Savcıya, bir hukukçuya yapılmayacak şey yapıldı ve “Arkanda kim var?” denildi. Bu soruyu soranların ömrü boyunca sırtını bir yere dayamadan yaşayamayanlar, hukuka inanmayanlar ve fitne değirmenine su taşıyanlar olduğuna inanıyorum. Savcının hukukun gereği olarak soruşturma kapsamında elde ettiği ciddî bilgi ve belgeler doğrultusunda bu adımı attığı ihtimali nedense göz ardı ediliyor. Velev ki bir yere dayandığını varsayalım eğer elinde bilgi ve belge yoksa ifadeye çağırıldıktan sonra ortaya çıkacaktı. Bu tür sorgulamaları hukuka bırakmamak hukuka ve demokrasiye hakaret!

Oslo görüşmeleri konusunda Müsteşarı görevlendiren Başbakan değil mi? Savcının da Oslo görüşmeleri konusunda müsteşarı çağırdığı ifade edildi…

Bildiğimiz kadarıyla Oslo görüşmeleri MİT görevlilerine yöneltilen suçlamalar arasında önemli yer tutmuyor. Bunun dışındaki bazı farklı noktaların daha etkili olduğu belirtiliyor. Ancak kraldan çok kralcılar var! Bu iddialar eninde sonunda ortaya çıkacaktır. Önemli olan soru MİT’in 30 senedir ne yaptığı? Bu süre zarfında birçok insanımız öldü, şehitler verdik, bombalama olayları gerçekleşti. Bugüne kadar MİT’i ciddî mânâda tartışmadık. Emniyet tartışıldı, asker iğdiş edildi. Fakat MİT konusunda kamuoyunun vicdanı rahat değil.

Yani siz MİT’in kapalı kutu olarak kalmasını demokratik ve hukuk devletine yakıştırmıyor musunuz?

Devletin bütün kurumlarının arka odasına girildi. Büyük oranda da temizlik sağlandı. Terör örgütüyle karanlık odalarda ilişkiye girenler deşifre oldu. Bu temizlik harekâtı terörle mücadelenin de önünü açtı. Son dönemde Jandarma Özel Harekât birimlerinin imza attığı başarılı operasyonlar bunun en güzel örneğidir. Hatta son operasyonlar, terör örgütü elemanlarının canlı yakalanmasını önceler oldu. Bu prensip karşılık buldu. Son beş ayda yaklaşık 150 örgüt mensubu teslim oldu. Bu başarının arkasında ordu-PKK-Ergenekon ilişkilerinin deşifre edilmesi var. MİT’te ne var ne yok onu henüz bilmiyoruz.

MİT’in sanki daha özel bir hafızası var. Ne dersiniz?

Türkiye darbe dönemlerinden tutun, faili meçhullere, terörün tavan yaptığı günlere kadar pek çok karanlık gün geçirdi. Burada MİT’in belleği önemli. MİT’in içinde karanlık ilişkiler yok diyemeyiz. Halbuki savcının çağrısı MİT’in demokratik şeffaflığına vesile olabilirdi. Başbakan belki de ileri ki günlerde soruşturmaya izin verebilir. Fakat Başbakan’ın “Seçilmişleri atanmışlara kul etmeyiz” söylemi ilginç. Çünkü Hakan Fidan seçilmiş biri değil. Atanmıştır ve gerektiğinde hesap verebilir olmalıdır. Eğer seçilmişten kasıt hükümetse hiçbir demokratik-hukuk devletinde ciddî manada delil varsa kimse yargılanamaz soruşturmaya çağrılamaz değildir. Bu tartışmalarda biliniyor ki kimi gruplar fitne değirmenine su taşımıştır. Şunu belirtmeliyim ki kimileri hukuku bir kenara itip savcıların ifadesine başvurmak istediği MİT mensuplarının hatasız olduğu hükmünü vermişlerdir. Fakat biz bilmiyoruz, hata var mı yok mu? Kamu vicdanı rahat değil bu konuda. Bu çatışma ortamında hukukun işlemesine engel olmak isteyenler de var. Balyoz, Ergenekon gibi dâvâlarda yargılanan insanlar da bu haklardan yararlanmak için ellerinden geleni yapacaktır.

KCK’ya dönersek demokratik adım atılmazsa soruşturmalar nereye gider?

Eğer demokratik adımlar atılmazsa KCK tutuklamalarının hiçbir anlamı kalmayacak. Daha aleyhte bir durum ortaya çıkacaktır. Tutuklananların yerine örgüt zaten yenilerini yetiştiriyor. Bir an önce bahsedilen demokratik açılım paketlerinin uygulamaya sokulması gerekir.

Sizce hükümet bu konuda neden adım atmıyor?

Hükümet on yılını geride bıraktı ve yarın seçim olsa kazanma ihtimali var. Eğer böyle güçlü bir iktidarınız varsa cesurca bu adımların atılması gerekir. Anlaşılan o ki Ak Parti’de cesaret eksikliği var! Toplumsal taleplerin karşılanması konusunda inanılmaz derecede korkak davranıyor. Kürtlerin haklı talepleri karşılanarak PKK’nın savunduğu argümanlar boşa çıkarılmalı. Bu sayede Kürtlerin devletle barışı sağlanabilir. Bunun başında da anadilde eğitim geliyor. Örgütün şu anda en çok kullandığı argüman bu. Vatandaşına hakkını verirsen PKK’nın zehrine panzehir olur. Bu mesele, TRT Şeş’le karşılanacak kadar basit bir toplumsal talep değil. Demokratik hakların karşılanmasıyla Kürtler, devletin yanında olduğunu hissederek örgüte karşı durabilir, kendine güvenebilir. KCK’nın korktuğu şey de bu. Demokratik adımların ciddî manada atılması, KCK’nın kurmak istediği totaliter-diktatör devletin engellemesidir.

Totaliter demişken KCK kendi yapılanması içinde infaz gerçekleştiriyor mu?

İç infazlar devam ediyor. PKK’nın kuruluşundan bu yana örgütü sorgulayacak sözler infaz sebebi olmuştur. Bu infazların sayısı 17 bini bulmuştur. PKK bu açıdan Avrupa’da, Türkiye’de ve özellikle Irak’ın Kuzeyindeki kamplarında iç infazlara imza atmıştır. Araştırmalara göre dağa çıkanların ortalama ömürleri 7-8 yıl. Ya çatışmada ya infazla ya da hastalıktan ölüyorlar. Tabiî üst düzey yöneticiler hayatta kalabiliyor! Bölge insanının birçoğu, ölmesine rağmen çocuklarını dağda sanıyor. Sonuçta bu insanlar bizim insanımız.

H. Hüseyin Kemal – Yeni Asya

Daha önce Kürt sorununa yönelik saptamaları birer birer çıkan Türkiye’nin sayılı strateji uzmanlarından Prof. Sedat Laçiner, yine önemli bir saptama yapıyor; “PKK iç savaş stratejisine dönüyor!” Peki neden? “Çünkü PKK uluslararası konjonktürün de etkisiyle giderek zayıflıyor. Tek bir amacı var, gücünü yitirmemek. Bunun için sokakta nefret oluşturarak, insanlar birbirlerini kessin, yaksın, assın istiyor…

PKK da Taşnaklar’ın yolundan gidiyor! Ne yazık ki Taşnaklar’ın günahını 1915’te bütün Ermeniler çekti! ”

Yıllardır Kürt sorununa ilişkin çözümlerin yetersiz olduğunu söylüyor. Gerek askeri, gerek siyasi, gerekse istihbarat açısından… Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu’nun (USAK) Kurucu Başkanı ve Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Rektörü Prof. Sedat Laçiner’in Kürt sorununa ilişkin tüm önerileri zaten bugün kamuoyunda tartışılıyor. Bazıları ise uygulamaya girdi bile… Sözgelimi geçen yıl yaptığımız söyleşide, “PKK ile mücadele ordudan alınıp polise verilmeli… Sadece Öcalan’la değil, Kandil’le de pazarlık yapılmalı…” demişti. Bugün PKK ile sadece asker değil, polis de savaşıyor. Kandil’le de, Öcalan’la da pazarlık yapıldığı ise ortaya çıktı… “Terör örgütü sözle ikna edilemez” diyor ve devletin silahlı müdahaleyi ikinci plana iterek bir çözüme ulaşamayacağının altını çiziyordu, ki şimdi devletin yeni stratejisi de tam bu doğrultuda!

Bunlar zaten kamuoyunda hararetle ve tüm detaylarıyla tartışılıyor. İşte bu nedenle Laçiner’e ayrıntılarda kafama takılanları sordum. Ve çok çarpıcı yanıtlar aldım. Örnek mi? Sordum; “Öcalan’ın niye sesi soluğu çıkmıyor?” Cevapladı; “O örgüte de küstü, devlete de!” Yine sordum; “Nevruz’da gerilim niye bu kadar tırmandı? Türkiye Kürt meselesinde bir kırılma mı yaşıyor?” “PKK iç savaş stratejisine dönüyor” oldu saptaması… Peki neden? Ona göre çok açık; “Çünkü PKK zayıfladı. Ve sokakta nefret oluşturarak, insanlar birbirlerini kessin, yaksın, assın istiyor. Tek bir mutlu Kürt görmekten nefret ediyor PKK…” Ardından tarihten öyle bir örnek verdi ki, herhalde öncelikle Kürt aydınların buna kafa patlatması gerek; “PKK da Taşnaklar’ın yolundan gidiyor. Ne yazık ki, Taşnaklar’ın günahını 1915’te bütün Ermeniler çekti!”

Öcalan, PKK’ya da devlete de küstü!

Uzun süredir Öcalan’dan hiç ses seda çıkmıyor. Bu durum devletin yeni Kürt planıyla mı ilgili?

Öcalan PKK’ya küstü, darıldı. Bir yönüyle devlete de küstü darıldı… Ama asıl PKK’ya! Çünkü PKK, Kandil, Öcalan’ı bir anlamda devre dışı bıraktı. Ki Kandil bir koalisyon, Öcalan’ın devletle belli anlaşmalar yapmak üzere olduğunu düşündüler, o anlaşmalar da onlara uymadı. Ondan dolayı da ben hatırlarsanız sizinle yaptığımız söyleşide sadece Öcalan’la değil, Kandil’le de pazarlık yapılması gerektiğini söyledim.

Öcalan ne yapmak isterse, PKK bunu sabote etti. Mesela, Öcalan bazı görüşmeler yaparken ve PKK’dan bunun için süre isterken bunu bile dinlemeyip kanlı saldırılar yaptılar. Öcalan kamuoyuna çıkıp da, “Şu tarihe kadar silahlar susacak” dediği zaman onu yalancı çıkaracak kadar ileri gittiler. Böyle daha pek çok örnek var. En hassas günlerde bombalı, silahlı saldırılarla sabote ettiler Öcalan’ı… Bunda Suriye ve Irak’ın çok ciddi payı var tabii. Bu işin içinde başka kimler var bilmiyorum. Ama bu konunun Suriye meselesiyle çok büyük ilgisi var. Şu anda da zaten Suriye, İran ve PKK müttefikler.

Suriye, İran ve PKK müttfikler!

Economist Dergisi’nin Nevruz olaylarından sonra yaptığı analizde, “Erdoğan ve Suriye Devlet Başkanı Esad arasında artık tersine çevrilemeyecek ayrılık, PKK ile Esad’ın dostluğunu yeniden canlandırmış olabilir. Irak’ın Erbil kentindeki Kürtlerle, Bağdat’taki Şii liderliğindeki merkezi hükümet arasında büyüyen anlaşmazlık da başka bir kaygı” deniyor…

Tabii… Suriye’deki yerel Kürtler muhaliflerle birlikte, PKK ise Esad’la…

Suriye’de tahminen 2 milyon Kürt yaşadığı ve PKK’lıların üçte birini Suriyeli Kürtlerin oluşturduğu söyleniyor. Doğru mu?

Doğru. Suriye’deki Kürt sayısı 1.5-2 milyon arasında. PKK içinde de yüzde 30 oranında Suriyeli Kürt var. Ama bunların PKK içinde komuta kademesindeki oranları yüzde 30’un çok üzerinde. Etkili komuta kademelerinde Suriyeli Kürtler daha ön planda. Çünkü Türkiye’den katılanlar çok kalifiye, çok yetenekli değil. Daha çok evinden kaçmış, işsiz, aşsız, silah dışında bir alternatifi olmayan gençler bunlar. Üniversite mezunu olanlar çok katılmıyorlar PKK’ya. Bu anlamda Türkiye’den daha çok Suriye ve İran’daki Kürtler’den katılım var PKK’ya… PJAK aracılığıyla. Ama daha çok katılım Suriye’den… Suriye istihbaratının bilinçli bir desteği var PKK’ya.

Kandil bir koalisyon derken bunu mu kastediyorsunuz?

Evet. Ama bunun dışında PKK’nın liderliğinde rol bekleyen aktörler de var. Amerika ve İsrail’in de burada ciddi etkileri var. Irak Kürdistanı Devlet Başkanı Mesut Barzani’nin etkisinin olmadığını düşünmek de mümkün değil.

Peki gün gelir Öcalan’a af konusu da tıpkı Kürtçe televizyon, Kürtçe eğitim gibi tartışılabilir mi? Öcalan’a af barış yolunda bir sonuç getirir mi?

Bir sonuç getirir mi bilmiyorum. Kürtçe eğitim, Kürtçe yargılanma hakkı, Kürtçe radyo-televizyon, tüm bunlar temel insan hakları. Bunları siz PKK’ya bahşetmiyorsunuz. Bunları vatandaşlarınıza borçlusunuz. Ama ne oluyor? Vatandaşlarınıza borcunuzu ödemiyorsunuz, faizi birikiyor. İşte Kürtçe yer isimlerini vereceğiz denmişti, niye verilmedi? Bunun PKK’yla, Öcalan’la ne alâkası var? Cumhuriyet’in 1923’ten beri borcudur bu. PKK bitse bunları konuşmayacak mıyız?

Peki Öcalan’a af getirilebilir mi?

Öcalan affedilecek birisi değil. Ama kötü yargılandı. Bizim mahkemeye göre, Öcalan’ın suçu devlete ihanet etmek. Dünyanın en zayıf yargısal hükmüdür bu. Ne demek devlete ihanet etmek! Öcalan’ın tecavüz ettiği kadınlar var, Öcalan’ın öldürttüğü adamlar var, Öcalan’ın pek çok çocuğu esir alıp silahlı militan olarak yetiştirdiği bir sürü veri var, katliam sorumlulukları var. Ama Öcalan bir tek insanı bile öldürmekten ve öldürtmekten hüküm giymedi! Böyle yargı mantığı olur mu?

Bir yandan da Kürtlerin önemli bir bölümü onu lider olarak görüyor ama… Bu özelliği de hiç değişmedi?

Ondan o kadar emin değilim. Şu anda PKK Öcalan’ı aşmaya çalışıyor. Öcalan hapiste ne kadar kalırsa o kadar iyi PKK için. Hatta hapiste ölürse daha iyi. Çünkü o zaman müthiş bir ödül alacak PKK ve efsanevi bir lider haline dönüştürecek onu.

PKK, mutlu Kürt görmek istemiyor

Siz bir süre önce Muhsin Kızılkaya’dan bir alıntı yaparak, “Devlet asimilasyon ve inkardan vazgeçti. Ancak PKK barış sürecine hazırlıksız yakalandı. Bunun için yalpalıyor” demiştiniz.

Devletin hataları daha çok beceriksizlikten kaynaklanıyor. Devlet, uzun süre hata yapmış ama değişmek istiyor. Bu hataların bir kısmını değiştiriyor, bir kısmını değiştiremiyor. Bu biraz da kapasite ve zaman meselesi… Devlet dönüşmek istiyor, hevesi var, büyük oranda bir dönüşme yaşadı da, ama bunu tümüyle yapamıyor. Öte yandan PKK eski PKK. Bu daha da kötü bir yönüyle. Sürekli, barış, demokrasi, kardeşlik diyor ama aslında ideolojik olarak PKK’nın Esad rejiminden bir farkı yok. Hayallerindeki devlet de öyle bir devlet zaten. Tamamiyle sokakta nefret oluşturarak başarılı olmak, ayrı bir devlet kurmak gibi hayaller içine girdiler şu anda. Ben zayıfladıkları kanaatindeyim, uluslararası sistemin de etkisiyle. O yüzden iç savaşa dönüyorlar.

İç savaşa mı dönüyorlar?

Yani sokakta nefret oluşturarak, insanlar birbirini kessin, yaksın, assın, buna dönüyorlar. Nevruz kutlamaları böyleydi. İstanbul’daki Türk’ü ve Kürt’ü kavgalı hale getirmek istiyorlar… Mutlu Kürt görmekten nefret ediyor PKK. Türkiye’de mutlu Kürt olmasın ki insanlar PKK’ya yönelsin istiyor. Bu yüzden de meseleyi Güneydoğu meselesi, yani Kürtlerin yaşadığı bölge meselesi olmaktan çıkartıp İstanbul’da, Mersin’de, Edremit’te Türk ile Kürt’ü birbirine düşürmek ve birleşemeyecek hale getirmek istiyorlar. Bu yaptıkları biraz da Taşnaklar’ın yaptığına benziyor.

İbrahim Tatlıses, bıyığından sesine kadar en Kürt Kürt. Aynı zamanda da mutlu bir Kürt… Çünkü en Kürt haliyle sıfırdan yükselmeyi başardı ve silah olmadan da bu ülkede Kürtlere hayat olduğunu kanıtladı…

Suriye’deki Kürt sayısı 2 milyon. PKK içinde de yüzde 30 Suriyeli Kürt var. Ama PKK’nın komuta kademelerindeki Suriyeli Kürt oranı yüzde 30’dan daha fazla. PKK’nın etkili komuta kademelerinde Suriyeli Kürtler daha ön planda!

Kürt kökenli olan ama Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığıyla da gurur duyduğunu söyleyen Maliye

Bakanımız Mehmet Şimşek bütün varlığıyla sokaklarda dolaştığı sürece; bu PKK’nın başarısızlığının ilanı, haykırılmasıdır!

En Kürt, Kürt İbrahim Tatlıses

“PKK’nın yaptığı Taşnaklar’ın yaptığına benziyor” dediniz. Açar mısınız?

Osmanlı’nın son döneminde, 1915’te nasıl Ermeniler bir dram yaşadılar ve Taşnaklar’ın günahını bütün Ermeniler çekti. Şimdi de PKK aynı yolda ilerliyor. Taşnaklar ayrı bir devlet kurabilmek için Osmanlı’nın zaaflarını istismar ettiler. Önce mutlu ve entegre Ermenileri ezdiler. Onların varlığını, hedefleri önünde engel saydılar. Mutlu Ermeniler ezilince ve Kürtler ve Türklerle, Ermeniler arasında kan davası başlatılınca arkası geldi. Kitleler kıyım yarışına girdi. Taşnaklar bazı yerlerde Osmanlı askerinin üniformasını giyip kıyım yaptılar. Bazı yerlerde öylesine vahşi katliamlar yaptılar ki, katliam katliamı, kin kini çekti. Görüşmeyi, uzlaşmayı hiç düşünmediler. Diğer devletlerle bu yolla ortaklık bile kurdular. Sonuç Ermeniler’in vatanlarını kaybetmeleridir. Ermeniler’in zenginliğe ve birkaç nesle veda etmesidir. Taşnaklar iç savaşla devlet kurayım derken, Ermeniler için herşeyi berbat ettiler. Silahlı bir ayaklanmadan meşru bir bağımsızlık hareketine değil, kanlı bir terör örgütüne evrildiler. Terörü bir türlü bırakamadılar. Çünkü akıttıkları her kan yenisini gerektirdi. Ilımlı ve makul Ermenileri kendileri katlettikleri için akıl da bir türlü o cenaha uğramadı.

Tıpkı PKK gibi diyorsunuz?

Evet. Birinci Dünya Savaşı’nda Ruslarla işbirliği yapıp, Türk köylerinde ciddi katliamlara sebep oldular. Sonunda da çok acı ama tehcir oldu… Bedelini bütün Ermeniler çekti. Bugün de PKK, nerede başarılı bir Kürt varsa, başarılı bir Kürt-Türk birlikteliği varsa onu hedef almaya çalışıyor. Türk’ten nefret etmeyen Kürt’ten nefret ediyorlar. O yüzden zaten “Hadi gel, masaya oturalım, konuşalım, uzlaşalım” denilecek bir taraf değil PKK. O yüzden uzun süredir, “PKK’yı değil, halkı muhatap alalım” diyoruz. Bu arada tabii ki Kürt halkının iktisadi, sosyal, siyasal, hukuki tüm ihtiyaçlarını karşılayalım. Beklemeden, hemen… İngilizlerin bir deyişi vardır. “Too little too late” denir. Yani çok az çok geç… İşte, Kürtçe’ye serbestlik tanıyorsunuz, bir parça veriyorsunuz ve çok geç veriyorsunuz. Ya kardeşim bunu adamakıllı ver, zamanında ver bir de! Nasıl olsa sonunda yine vereceksin. Hem kendini hem başkasını perişan ediyorsun. Kürtçe televizyon işte… Anlamı azaldığı bir zamanda verildi. Aynı şekilde şimdi yargıda Kürtçe konusu var. Adam diyor ki, “Benim ana dilim Kürtçe, ben Kürtçe savunacağım kendimi.” Yargıtay “Hayır, savunamaz!” diyor. Mahkeme diyor ki, “Hayır savunamaz. Çünkü Türkçe biliyor.” Buna sen karar veremezsin ki!

Peki ne yapılabilir?

Meclis bir cümlelik bir yasa çıkartacak. Şu anda Anayasa’yı değiştirelim diye uğraşıp duruyorlar. Ormanı değiştirelim diyorlar, oysa içeride bir sürü yamuk yumuk ağaç var, onları değiştirsenize! Mesela koyarsınız bir madde, “Kişi suçlandığı bir mahkemede dilediği dille savunma yapabilir” diye. Devlet isteyene tercüman sağlar. Hakime hiçbir inisiyatif bırakmazsınız. Ama hakime bırak, üç yıl sürüncemede bırak, en sonunda ver ama az ver, böyle olmaz. Bunun bir katkısı yok meselenin çözümüne. Bu arada PKK ile de eğer silah çekiyorsa vuruşalım, suç işleniyorsa, mesela KCK adı altında, yargılayalım. Ama “Görüşme yapmak istiyoruz” deniyorsa, o görüşmenin bir tek gündemi olabilir, terörü bitirmek, terör örgütünü tasfiye etmek. PKK ne diyor? “Ben Kürtlerin hakkını savunuyorum” diyor. Öyleyse ben Kürtlerin haklarını verdikten sonra niye silah kullanıyorsun?

Tatlıses’in siyasete girmesi PKK’nın tezini çökertecekti

Hocam siz bir yazınızda örgütün tehdit ettiği Kürt yazar, sanatçı ve aydın listesinin uzun olduğunu belirtmiş ve “Şivan Perwer, Orhan Miroğlu, Mehmet Metiner, Kemal Burkay ve Muhsin Kızılkaya bunların başında geliyor. Şimdi listeye tanıdık bir sima daha girdi; İbrahim Tatlıses. Tatlıses’e silahlı saldırı esrarını hâlâ koruyor. Saldırganlar yakalandı, ama azmettiren örgüt mü, bu hâlâ belli değil” demiştiniz…

Evet. Tatlıses en Kürt haliyle hayatta yükselmeyi başardı ve silah olmadan da bu ülkede Kürde hayat olduğunu kanıtladı. Onun siyasi hayata girmesi PKK’nın tezlerinin çökmesine yardımcı olacaktı. Ayrıca ‘en Kürt adam’ın, yani Tatlıses’in PKK çizgisinden farklı bir partide siyaset yapması örgütün Kürtlerin çoğunluğunu temsil etmediğinin yeni bir kanıtı da olacaktı. PKK geçen yıl özellikle seçim sürecinde hiç bilmediği bir oyunun içine düştü ve o zamandan bu yana ne yapacağını da bilemiyor. Polise tokat atıyor, tekme atıyor, fakat eskisi gibi karşılık bulamıyor. Provokasyonları hep boşa gidiyor. Çünkü örgüt silah dışında siyaset yapmayı bilmiyor. Öcalan ise Kemal Burkay’ın işaret ettiği gibi, Kaddafi, Hafız Esad ve Saddam Hüseyin gibi kendisi dışında kimseye tahammül edemiyor.

İbrahim Tatlıses için “En Kürt adam” diyorsunuz…

Evet. Çünkü İbrahim Tatlıses sosyal tabakanın en altından en tepeye Kürt olduğu için yükselmiş birisi. Yani Kürt gırtlağı olduğu için, şarkılarını Kürt gibi söylediği için yükselmiş birisi. Kıro olmanın kötü bir şey olmadığını göstermiş birisi.

Tatlıses’in mutluluğu PKK’yı mutsuz ediyor

Anlayamadım?

Hani daha çok Kürtler için kullanılan o kötü sıfatlamanın aslında olumlu bir şey olarak da toplumda algılanabileceğini kanıtlayan birisi Tatlıses. Kürt gibi şarkı söylüyor ve zirveye çıktı. Türklerle iş tutuyor, Türklerle evleniyor, çocuk sahibi oluyor, İstanbul’da işler kuruyor…

Sonunda da AK Parti’den milletvekili olmak istiyor. Eğer vurulmasaydı da olurdu deniyor…

Evet… Tabii ki bu adam PKK’nın zihninde bir başarısızlık sembolü. Çünkü yıkıyor PKK’nın söylediği bütün şeyleri. İbrahim Tatlıses tek değil, böyle pek çok insan var. Ama benim korkum şu; PKK o kadar çok zarar veriyor ki Güneydoğu’ya, oradan yeni bir İbrahim Tatlıses çıkmıyor. Mühendis ve doktor da çok çıkmıyor artık Diyarbakır mahallelerinden. Kürt deyince insanların aklına artık yavaş yavaş terörist gelmeye başlıyor. Bu zihinlere yerleşiyor. PKK şunu söyleyemez; “Ben geçici olarak bölgeye zarar veriyorum. Ama yarın devlet kuracağım, o zaman gençleri eğitirim.” Öyle bir şey yok, 30-40 yılı yiyorsunuz. Mesela Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek Kürt.

Evet, Batman Gercüşlü…

“Ben etnik olarak Kürt kökenli ama Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığıyla gurur duyan bir vatandaşım” demişti… Mehmet Şimşek bütün varlığıyla sokaklarda dolaştığı sürece, bu PKK’nın başarısızlığın ilanı, haykırılmasıdır. Yarın bir tane daha Maliye Bakanı çıkabilir mi? İşte ben bunu çok zor görüyorum.

Tatlıses’i vuranları azmettiren PKK da olabilir diyorsunuz…

Gazetelere de yansımıştı o dönemde. Ama şöyle bir şey var; PKK ile uğraşmak kolay değil. O yüzden PKK sizi öldürtmek istese bile, siz bunu bilseniz bile, sonra konuşmuyorsunuz. Benim gördüğüm kadarıyla şu anda da o olayın konuşulmasını kimse istemiyor, istemez. Hak veriyorum, kim birey olarak bir örgütle uğraşmak ister ki! Ama burada önemli olan şey şu; İbrahim Tatlıses en Kürt, Kürt! Aynı zamanda da mutlu bir Kürt. Kürtlüğün bütün sembollerini, bıyığından sesine, mimiğinden duruşuna kadar taşıyor…

Kadınlara tavrına kadar da mı? Çünkü böyle olumsuz tarafları da var ne yazık ki!

Tabii… Ama önemli olan şu; en fakir tabakadan gelen Kürt olarak mutlu. Bu da Kürtlerin mutlu olmasında fayda görmeyenleri mutsuz ediyor. “Urfa’da Oxford vardı da okumadık mı?” demişti mesela.

Bu sözüyle de tıpkı sesi, duruşu gibi bir simgeydi aslında… Çünkü hem kendisinin hem de Güneydoğu’nun durumunu özetlemişti?

Evet. Ama benim geleceğim yer farklı. Şu anda Urfa’da Oxford olsa da Kürtler oraya gitmez. Nitekim her ile bir üniversite açılıyor Güneydoğu’da. Ama benim endişem şu; PKK rol modelleri bitirdiği için ve sürekli olarak da gençler arasında yıkıcı faaliyetlerde bulunduğu için, hayata dönük de yıkıcı. PKK, aslında Kürtlerin geleceğini yıkıyor. Kürt gençlerin eğitimine engel oluyor, bir neslin bilimsel verilerle, değerlerle yetişmesinin önüne set çekiyor. Yarın öbür gün, olmaz ama ayrı bir devlet kuruldu diyelim, ne olur ki o Kürt’ten? Ekonomik ve sosyal tabakanın en altında yer alır. İbrahim Tatlıses gibi böyle yukarı çıkma fırsatı yakalamak kolay değil. O yüzden PKK gerçekten Kürtleri düşünüyorsa, ne mücadele veriyorsa verir, ama Diyarbakır’a yatırım yapılmasını engellememesi gerekir. İnşaat şirketlerinin şantiyelerini yakmaması gerekir. Oradaki okullaşmaya engel olmaması gerekir. Kürtçe, İngilizce veya Türkçe, ne eğitim verirse versin. Bunu IRA yapmadı mesela…

Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki muhalif hareketlerin uzmanı Doç. Dr. Veysel Ayhan, Suriye’de yaşananları analiz etti.

SURİYE İÇİNDEKİ MUHALİFLER SUK’UN KAFASINDAKİ MODELE KARŞI

Doç. Dr. Veysel Ayhan, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi ve ORSAM Orta Doğu Danışmanı. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki muhalif hareketler üzerine çalışmış ender akademisyenlerinden, “Arap Baharı: İsyanlar, Devrimler ve İç Savaşlar” adlı kitabı nisan ayında yayınlanacak. Suriye’de devrimi Suriye Ulusal Konseyi’nin tek başına değil, Suriye içinde örgütlenmiş yerel koordinasyon grupları ile birlikte gerçekleştirebileceğine dikkat çekiyor.

“Suriye’de devrimi gerçekleştirecek olanlar, hem Esed’e hem de sürgündeki muhaliflerin kafalarındaki Suriye modeline karşılar” uyarısında bulunuyor.

Muhaliflerin Mayıs 2011′de yaptığı toplantıya atıfla “Suriye’den gelenler büyük bir inançla Esed’i devirebileceklerini ve tüm Suriyeliler’in dinsel, etnik ve mezhepsel fark gözetmeksizin birlikte yaşayabileceğini ileri sürerken, sürgündekilerin önceliği ise sonuç bildirisinde hangi kelimelerin olacağıydı” diyor.

SURiYE KAPISI KAPANIRSA TÜRKİYE YÜZYIL KAYBEDER

Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki muhalif hareketlerin uzmanı Doç. Dr. Veysel Ayhan, Suriye’de yaşananları analiz etti: İran, Türkiye’nin Orta Doğu’ya açılmasını önlemeye çalışıyor. Suriye kapısı kapanırsa Türkiye, Orta Doğu’yu bir yüz yıl daha kaybeder.

Türkiye ile Suriye’nin bir sıcak çatışmaya girmesi ihtimali var mı?

Esed rejiminin Türkiye ile sıcak bir çatışmaya veya savaşa girmesi oldukça güç, ancak rejim yanlısı milis güçlerin irrasyonel bir davranış göstermeyeceğinin bir garantisi yok. Şayet Esed rejimi Türkiye ile bir çatışmaya girerse, rejim ve rejimi destekleyen tüm kurum ve toplumsal gruplar Suriye’deki ayrıcalıklarını büsbütün kaybetme riski altına girer. Bu durum rejimi elinde tutanların, rejimin çökmesi durumunda kendilerine güvenli bir bölge kurma planlarının da rafa kaldırılmasına yol açabilir.

HALK TATMİN EDİLMELİ

Sizce Türkiye’nin Suriye politikasında eksik nerede?

Türkiye, Esed sonrası için nasıl bir Suriye öngördüğünü şimdiden açıklamalıdır. Türkiye’nin Esed rejimi çökerse, dini ve mezhepsel azınlıkların can ve mal güvenliğini nasıl korunacağını açıklaması gerekir. Muhaliflerin kazanması durumunda rejim taraftarlarına veya tarafsız kalan gruplara karşı girişilecek tasfiye hareketi karşısında Türkiye’nin tepkisi ne olacak? Türkiye’nin Suriye’ye yönelik kırmızı çizgileri nedir? Bazı muhalif grupların dile getirdiği gibi federal veya otonom bölgelere ayrılmış bir Suriye’nin ortaya çıkmasını destekleyecek mi yoksa bu kırmızı çizgilerin aşılması mıdır? Üstü örtülü açıklamaların veya girişimlerin Suriye halkını tatmin etmediği ortada. Tahran’ı, Pekin’i ve Moskova’yı ikna etmekle uğraşmak yerine Suriye halkını ikna etmemiz daha doğru olur.

Suriye, Türkiye ile İran’ın bir mücadele alanına mı dönüştü?

Bu mücadelenin kökenlerinde Osmanlı-Safevi rekabetini görebiliriz. Orta Doğu’yu Türkiye’ye kapatmak isteyen İran ve Suriye üzerinden Orta Doğu’ya açılmak isteyen Türkiye… Tarihi bir nottur, 1. Dünya Savaşı sonrası İngiltere ve Fransa’nın İran, Irak ve Suriye’de kurmuş olduğu etki, Türkiye’nin yaklaşık 90 yıl Arap Yarımadası ile olan ticari, toplumsal, siyasi ve diplomatik ilişkisinin kopmasına yol açmıştı. Şimdi İran aynı senaryoyu hayata geçirmeye ve Türkiye’nin Orta Doğu’ya açılan bütün kapılarını kapatmaya çalışıyor. Suriye kapısının kapanması Türkiye’nin Orta Doğu’yu bir yüz yıl daha kaybetmesi anlamına gelebilir.

FARS GİBİ DÜŞÜNÜP…

* İran’ın nükleer müzakerelerin İstanbul’da değil de Şam ve Bağdat’ta yapılmasını seslendirmesini nasıl yorumluyorsunuz?

İran için nükleer müzakereler değil, Suriye öncelikli mesele. İran, Bağdat ve Şam’ın da İstanbul kadar önemli aktörler olarak dikkate alınması gerektiği mesajını vermeye, müttefikleri arasında güven tazelemeye, Türkiye’nin uluslararası etkinliğini hedef almaya çalıştı. İran 1 saat içerisinde 4 kez söylem ve ilke değişikliğine gidebilir. Güvenlik Konseyi’ndeki oylamada görüldüğü üzere Türkiye’nin politikası ise çok nettir. Dış politikada karar vermeden önce Fars gibi düşünüp, Türk gibi davranmak daha yerinde olur.

Annan Planı çerçevesinde askeri gözlemci istenen ülkeler arasında Türkiye’nin olmamasının anlamı nedir?

Gözlemcilerin raporlarının tarafsızlığının tartışılmaması için heyette yer alacak gözlemcilerin soruna tek taraflı angajmanlar içinde olmayan ülkelerden seçilmesi doğaldır.

BM VE NATO ’NUN DESTEĞİ ŞART

Türkiye’nin Suriye içerisinde bir tampon bölge oluşturması için bir eşikten bahsediliyor, nedir bu eşik?

Eşik, mülteci akımının 100 binleri aşması, içerideki çatışmaların da düşük yoğunluktan yüksek yoğunluklu bir çatışmaya dönüşmesi ve uluslararası destektir. BM nezdinde bir desteğin yanı sıra NATO desteği. Bu iki koşul gerçekleşmeden bir tampon bölge oluşturmak oldukça riskli. Tampon bölge başka bir ülkenin toprağında fiili bir askeri kontrol kurma anlamına gelir. Egemenlik ihlalinin kabul edilebilir şartlarının oluşması gerekir. Türkiye, Suriye’den kaynaklı bir saldırı karşısında ittifak üyelerinin harekete geçeceğinin garantisini alırsa tampon bölge kurmaya girişebilir. Başbakan Erdoğan’ın 10 Nisan sonrasına dönük açıklamaları bu ihtimalin masada olduğuna işaret ediyor.

İKTİDAR DEĞİŞİKLİĞİ BÖLGEDE HARİTALARI DEĞİŞTİRİR

Bir uzlaşma ihtimali hiç yok mu?

Burada temel çatışma, Suriyeli muhaliflerin ve bir kısım bölge ülkelerinin lider değişikliğini kabul etmemesi. Açıkçası, Sünni Araplar Irak’ta kaybedilen iktidarın karşılığı olarak Şam’ı istiyor. Suudi Arabistan’ın veya Katar’ın agresif bir politika izlemesinin altında yatan olgu da budur. Bağdat’ı Şiiler ve İran’a teslim eden Washington da Şam’ı Sünniler’e vermeye zorlanmaktadır. Yoksa bölgedeki denge İran’ın lehine işlemeye devam eder. İktidar değişikliğini yalnızca Şam’la sınırlı tutmak, Musul’un, Erbil’in, Trablus’un bugünkü siyasal haritalar içinde kalmasını beklemek de yanıltıcı olacaktır, bölgede haritaların bile değişebileceği bir değişimi görebiliriz.

30 BİN SURİYELİ ELEMANI RUSLAR EĞİTTİ

*Rusya niye Suriye’nin arkasında?

Suriye üzerinden Rusya bir kez daha küresel bir aktör konumunu güçlendirdi. Tüm dünya Suriye konusunda Rusya’nın rolünü kabul etmiş durumda. Ayrıca, Ruslar, Suriye rejiminin hem içeride hem de bölgede hatırı sayılır bir desteğe sahip olduğunu ve bundan dolayı askeri bir müdahale dışında yıkılmayacağını görüyor. Esed gönderilse de rejimin temel karakterini koruyarak yeni bir lider ile yola devam edebileceğini düşünüyor. 2003 Irak Savaşı öncesi Ruslar Irak’ta önemli enerji anlaşmaları yapmıştı, müdahele ile birlikte bütün bunlar ortadan kaldırıldı. Libya’daki yeni yapılandırma süreçlerinde ise Batı Rusya’yı sürecin dışına itti. Buna benzer senaryoların yıllardır işbirliği içinde olduğu Suriye’de gerçekleşmesine izin vermek istemiyor. İki ülke arasında aynı zamanda toplumsal düzeyde de bir işbirliği bulunuyor. Sovyetler Birliği döneminde bugün devlet kurumlarında görev alan 30 bin Suriyeli bu ülkede eğitim aldı.

ESED, PAZARLIK UNSURU OLARAK KULLANIYOR

* Esed kalıcı mı?

Suriye’deki sorun Beşşar Esed’in liderlik koltuğunda kalıp kalmayacağı değil. Esasında Esed bugün itibariyle rejimi ayakta tutan kişi ve kurumlar tarafından bir koz ve bir pazarlık unsuru olarak kullanılmakta. Esed artık rejimin elinde bir rehindir. İstediklerini aldıkları vakit Esed’i harcayacaklar. Mayıs ayında Suriye’ye bir ziyaret için yerel kontaklarımızla yaptığımız görüşmelerde, bize kendisine rejimi koruma görevi biçen kesimlerin Esed dahil herkese karşı geniş bir güvenlik seti oluşturdukları anlatıldı. Esed’in bile Şam dışında garanti veremeyeceği, “Rejimin Koruyucuları”nın kontrolü ele aldığı ifade edildi. Eğer Beşar Esed yarın çıkıp da “Ben iktidarı barışçıl ve demokratik yöntemlerle devretmeye hazırım” derse, aynı dakikada en yakınındaki kişiler Esed’i ortadan kaldırır.

* Esed gitse bile rejim kalır mı?

Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki tüm isyan hareketlerinde devrime giden stratejiyi ben Mezopotamya halkları tarafından zafer tanrısı olarak kabul edilen “Behram” ismini verdiğim modelle anlatıyorum. Bu modelde, iki ulusal aktör, bir bölgesel, bir küresel aktör olmak üzere 4 aktörün isyana yaklaşımı önemli. Modeli Suriye’ye uygulayacak olursak, Suriye rejimi farklı düzeylerden de olsa 4 temel aktörün desteğini arkasına almış bulunuyor. Rejimin belli bir toplumsal desteğinin yanı sıra devlet kurumları (ordu, istihbarat, büyükelçiler ve bakanlar) düzeyinde desteği sürüyor. Aynı zamanda bölgesel düzeyde İran, Irak, Lübnan ve küresel düzeyde de Rusya ve Çin’in desteği var. İsyanın barışcıl bir devrimle sonuçlanması oldukça güç, ülke bir iç savaş ve dış müdahaleye doğru evriliyor. Rejimi 4 ayaklı bir masa gibi düşünürsek, masanın ayakları zayıflamış olmasına karşın tamamen kırılmadığı için masa ayakta kalmaya devam ediyor. Dış müdahale dışında masayı devirebilme ihtimali kalmıyor.

SADDAM FORMÜLÜ

* Sınıra yakın bölgelerde Suriye Hava Kuvvetleri’nin kullanıldığını “acil kod”la BM Genel Sekreteri’ne iletilmesinde aciliyetin sebebi nedir?

Bir ülkenin hava veya deniz kuvvetlerinin bir cezalandırma yöntemi olarak sivillere karşı kullanması insani normlar ve değerler açısından düşünüldüğünde ciddi bir suçtur. Saddam 1991′de bunu kullandığı vakit, Güvenlik Konseyi’nin 688 sayılı kararıyla bir güvenli bölge oluşturuldu. Aynı durum Suriye için de geçerli. Eğer Suriye’nin düzenli ordu birliklerinin yanı sıra hava ve deniz kuvvetlerini sivillere karşı kullandığı tespit edilirse, tampon bölge veya güvenli bölge oluşturulmasına dair talepler daha yüksek sesle dile getirilir ve bu tespit Annan Planı’nın başarısızlığa uğradığının da göstergesi olur.

İSRAİL İÇ SAVAŞA SEYİRCİ KALMAYI YEĞLİYOR

* İsrail’in pozisyonu nedir?

İsrail, bir yandan Mısır’da Müslüman Kardeşler ile Selefi el Nur Partisi’nin yükselişinden kaygı duyuyor diğer yandan da aynı hareketlerin Esed sonrası Suriye politikasına etki etmesinden çekiniyor. İsrail’in politikası Batı’nın Suriye konusundaki çekimser davranmasına da yol açıyor olabilir. İsrail’in son aşamada Müslüman Kardeşler’in Suriye’ye egemen olmasındansa bölünmüş bir Suriye’yi tercih edebileceğini düşünüyorum. Bundan dolayı iç savaşa seyirci kalmayı yeğliyor.

Röportaj: Seda Şimşek/Bugün

BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, “Irak bölünürse bağımsız Kürdistan devleti oluşacak. Suriye’de de özerk Kürdistan oluşabilir. İran’da zaten Kürdistan eyaleti var. Bu durumda Iğdır’dan Hatay’a, Türkiye’nin tüm güney sınırları resmen Kürdistan olacak” dedi.

Demirtaş’ın Taraf gazetesinde Neşe Düzel’e yaptığı açıklamaların devamı şöyle:

İmralı nasıl bir çözüm istiyor?

Öcalan, Türkiye’nin birliği içinde bir çözüm istiyordu. Bizim de desteklediğimiz özerklik önerisinde bulunuyordu. Aslında İmralı, Ortadoğu’daki gelişmeleri hükümetten ve devletten çok daha iyi okudu.

Öcalan Ortadoğu’yu nasıl okudu?

Birkaç kez Başbakan’a ve Cumhurbaşkanı’na avukatları aracılığıyla mektup gönderdi. “Sizden rica ediyorum… Ortadoğu kaynayacak ve bu işler çok daha başka noktalara gidecek. Kürt sorunu çok daha global hale gelecek. O zaman sorunu çözmek bugün olduğu kadar kolay olmayacak. Lütfen bu işi hızlı çözelim. Biz birlikte yaşamaktan yanayız. Sağ olduğum müddetçe de ben katkı sunmak istiyorum. Çözüm önerilerimizi lütfen ciddiyetle tartışalım” dedi.

Öcalan, Kürt sorununun Türkiye’nin sorunu olmaktan çıkıp bölgenin ve dünyanın sorunu olacağını mı söyledi?

Evet. O zaman sorunu çözmek giderek zorlaşıyor tabii. Öcalan, “bu sorun, Türkiye sınırlarının birliği içinde benimle çözülür” diyordu. “Ama Ortadoğu’da işler bölge savaşlarına kadar giderse, o zaman bu iş seni de aşar, beni de aşar. İşin nereye gideceğini artık hiçbirimiz kestiremeyiz” diye sürekli uyarıyordu. Nitekim şimdi Irak bölünecek mi, bölgede etnik savaş mı, mezhep savaşı mı olacak, İran ne yapacak, kimse kestiremiyor.

Sizce şimdi Ortadoğu’da sınırların yeniden çizildiği bir noktaya mı gelindi?

Türkiye’yi dahil ederek konuşmuyorum ama… Yüz yıl önce İngilizlerin öncülüğünde zoraki dayatmayla, cetvelle çizilen sınırlar bugün çatlamış durumda. Bugün artık bağımsızlığını ilk fırsatta ilan edebilecek bir Irak Kürdistanı var. Suriye’de özerk bir Kürdistan oluşması imkânı var.

Sınırlar yeniden çizilirken, Irak Kürdistanı’yla Suriye Kürdistanı birleşecek mi peki?

Kısa vadede bunu pek mümkün görmüyorum ama… Irak üçe bölünürse, sınırlar yeniden çizilecek demektir. Suriye’de bir Kürdistan bölgesi resmiyet kazanabilir. Sahip olduğu siyasi statü ve haklar ayrı bir konu ama şu anda zaten İran’da bir Kürdistan eyaleti var. Sonuç olarak neredeyse Iğdır’dan Hatay’a kadar, Türkiye’nin tüm güney sınırları resmî olarak Kürdistan olacak. O zaman işte Türkiye’nin şapkasını önüne koyup “Ben, kendi Kürtlerimle acilen barışayım” demesi lazım.

Türkiye kendi Kürtleriyle barışmazsa ne yaşanır sizce?

Bir müddet sonra bu iş BDP’yi de aşar, Tayyip Erdoğan’ı da aşar. Bölgedeki dengeler hangi halkı nereye sürükler, etnik ve mezhep savaşları gibi riskli meseleler ne getirir, ne götürür kestirmek zor. Bu yüzden hükümetin acilen bir Kürt barış planı oluşturması ve Türkiye’nin Kürtlerini tatmin edecek bir çözümü acilen getirmesi lazım.

Peki… Kandil nasıl bir çözüm istiyor?

Kandil, Öcalan’ın söylediğinden farklı bir şey söylemez ve kesinlikle Öcalan’ın sözünü dinler, onun talimatlarına uyar.

Silvan’da neden uymadı?

Öcalan, ordu üstünüze gelirse, teslim olun dememişti ki.

Arazide dinlenen askerler saldırıya uğradı… Görmezden gelebileceği bir asker grubuna saldırdı PKK. Geçmişte birbirlerini görmezden geldikleri hiç olmadı mı?

Keşke birbirlerini görmeselerdi! Keşke oradakiler de PKK’yi öldürmek için hareket etmiyor olsalardı! Hükümet- Öcalan görüşmesi tekrar başlasın. Öcalan’ın koşulları uygulansın. Örgütüne talimat verecek pozisyona gelsin. Kandil, Öcalan’ın sözünü dinleyecektir. Eğer süreç yeniden başlayacaksa Öcalan’ın durumunun değişmesi lazım. İmralı’da yürümez bu görüşmeler artık!

Niye?

On metrelik bir hücrede, Öcalan’ın dışarıyla ilişkileri kısıtlı. PKK sorunu çözülecekse, hükümetin İmralı’yı kapatması lazım, bütün sistemin değişmesi lazım. İlk etapta ev hapsi olabilir. Ev hapsine karşılık PKK de hangi adımı atacağını kamuoyuna açıklar. Ve süreç, işte böyle karşılıklı adımlarla gider.

Hükümetle müzakereye oturmanızın bir şartı da bu mu oluyor?

Bu, BDP’nin şartı değil. Bu, Öcalan’ın şartı. “Sağlık, özgürlük ve güvenlik koşullarım sağlanmadıkça ben yeniden sürece dâhil olmayacağım” dedi kendisi. Biz de gitsek, hükümet de gitse, Öcalan bunu söyleyecek.

Siz İmralı ve Kandil üzerinde bir gücünüzün olmadığını açıkça söylüyorsunuz. Oysa uzmanlar tarafından Türkiye’ye hep örnek gösterilen İngiltere’de siyasi parti silahlı örgüte sözünü geçiriyordu ve barış öyle sağlandı. Anladığım kadarıyla siz, İngiltere’de yaşanan müzakere ve çözüm sürecinin, Türkiye’de olamayacağını söylüyorsunuz.

Öyle mi?

Evet öyle. Olamaz tabii. Gerçeği anlatıyoruz biz. Bizim gücümüz var ama yetkimiz yok! Bizim PKK ile aramızda IRA-Sinn Fein gibi bir ilişki yok. BDP, Sinn Fein gibi karar sahibi değil. Dediğim gibi bizim etkimiz var fakat biz onlar adına ne ateşkes ne de silah bırakma kararı alabiliriz. Ama biz siyasi çözümleri güçlendirip, ateşkes ve silahsızlanma süreçlerine imkân tanıyan bir pozisyonu yaratabiliriz. Bu şekilde biz ancak demokratik basınç oluşturabiliriz. BDP’nin barışın sağlanması için iki farklı rolü olabilir.

BDP ne yapabilir?

Bir, eşitlik meselesinin nasıl çözüleceğinde doğrudan muhatap olur. İki, eğer hükümet, Kandil ve İmralı bize bu yetkiyi verirse biz barış konusunun nasıl sağlanacağında arabulucu rolünü oynayabiliriz. Veya BDP’nin de içinde bulunduğu bir âkil insanlar grubu da arabulucu olabilir, biz bunu da kabul ederiz.

Ama Türkiye’ye hep İngiltere’nin çözümü örnek gösteriliyor. Kısaca siz, “Türkiye İngiltere değil, PKK da IRA değil” mi diyorsunuz?

Değil tabii. Biz de Sinn Feinn değiliz. Tayyip Erdoğan da Tony Blair değil. Tony Blair, “şeytanla bile görüşürüm” dedi ve görüştü.

Tayyip Erdoğan da görüştü, görüşmedi mi?

Başbakan’ın PKK ve Öcalan’la görüşmesini asla küçümsemiyorum. Ama Erdoğan, görüşmenin arkasına Tony Blair gibi açık ve güçlü bir siyasi irade koymadı. Madem bu konuda cesur davrandın, riski göze aldın, sürdür bunu, daha da cesur ol!..

PKK’ya dönersek… PKK, kendisine yöneteceği bir toprak verilmeden barışa razı olur mu? Yoksa PKK’nın en önemli şartı, kendisine yöneteceği bir bölge, bir nüfus, bir toplum verilmesi mi? 

Murat Karayılan KCK yürütme kurulu başkanı olarak bütün örgütü bağlayan bir açıklama yaptı 15 gün önce. “Türkiye’de yönetim anlayışı ademimerkeziyetçi olursa, seçimler de demokratik yapılırsa, kim kazanırsa bölgesel yönetimi o yönetir” dedi.

Siz ademimerkeziyet, özerklik gibi modellerin yanı sıra bir de statü diyorsunuz. Nasıl bir statü istiyorsunuz?

Özerklik bir statü zaten. Federasyon, bağımsızlık da öyle. Statü, bir yönetim hakkıdır. Statü, bölgesel yönetimlerde söz sahibi olabilmektir. Türkiye’de eğer Türkler, devlet ve Kürtler birbirinden kopmak istemiyorlarsa, bunun yolu sınırlar içinde uygulanacak çözüm modelleridir. Bu da ya özerkliktir ya da federasyondur! Eğer Ankara, İspanya’da Bask örneğinde olduğu gibi Kürdistan özerk bölgesini tanırsa… Onunla özel bir hukuk kurarsa… Devletle Kürtler bu konuda anlaşırlarsa… Biz buna karşı değiliz ama biz bu modeli önermiyoruz.

Niye Kürdistan özerk bölgesini önermiyorsunuz?

Biz bu modeli demokrasi açısından doğru bulmuyoruz. Biz, bütün Türkiye için özerk bölgeler olsun istiyoruz. Mesela Kürdistan diye tabir edilen coğrafyada üç veya dört özerk bölge olabilir. Büyük bir ili merkez alırsınız. Onunla ulaşım, kültürel, ekonomik, sosyal açıdan işbirliği içinde olan illeri onun etrafında toplarsınız ve oraya bölge dersiniz. Öcalan da Ankara merkezli özerk bölgeler öneriyor.

Ne öneriyor?

“Ankara merkez olsun ama Türkiye’de özerk yönetim bölgeleri oluşsun ve hepsinin yetkileri aynı olsun. Türkiye ademimerkeziyetçi bir yönetim sistemine geçsin” diyor. Bu modele göre, her bölgede seçimlerde sandıktan kim çıkıyorsa, özerk bölgeyi o yönetecek. Antalya özerk bölgesini belki CHP, Çukurova’nın aşağısını belki MHP yönetecek. Halk memnun olmazsa bir sonraki seçimde iktidarı değiştirecek.

Kaç tane özerk bölge planlıyorsunuz?

Bize göre Türkiye’de böyle 18-20 özerk bölge oluşturmak mümkün. Federasyon ise daha çok toprağa, nüfusa, etnik kökene bağlıdır. Özerklik öyle değil. Bizim önerdiğimiz özerklikte, Türkiye’de Kürtler nerede yaşıyor olurlarsa olsunlar aynı haklara sahip olabilirler. Bizim önerdiğimiz özerklik etnik kimliğe dayalı bir model değildir.

Peki, bir süre önce ilan ettiğiniz özerklik bu muydu?

O özerklik ilanında, aslında Kürt halkının siyasi statü konusundaki ısrarı ilan edildi. Yoksa bir siyasi sınır çizilmedi. Öcalan da şunu demişti: “Devlet eğer bu önerilerimizi, projelerimizi kabul etmiyorsa, o zaman tek taraflı çözüm gelişir. Eğer devlet ben sizin sorununuzu çözmek için niye Türkiye’nin tamamını ademimerkezî olarak yöneteyim diyorsa, o halde sadece Kürtlere özerklik verilsin.” PKK de bunu söyledi.

PKK ne dedi?

“Sen Türkiye’yi demokratikleştirecek çözümü tartışmıyorsan, ben de tek taraflı olarak özerkliği kazanmak geliştirmek için mücadele ederim” dedi. Eğer PKK’yi öldüreyim, bitireyim derseniz ve o da ben güçlüyüm, direniyorum derse… Ortaya bölgesel özerklikler çıkmaz. Ortaya Özerk Kürdistan Bölgesi çıkar. Çözüm süreci uzarsa, on yıl yirmi yıl sonra bu iş bölünmelere gider.

Kürtler ayrılmak istiyor mu?

Ayrılmak isteyenler var ve “bizim ayrı devletimiz olsun, bağımsız Kürdistan olsun” diyenlerin sayısı giderek artıyor. Diyarbakır’da son yapılan bir ankette yüzde 51 özerkliği destekledi. Yüzde 10 küsur federasyon istedi. Yüzde 20 herhangi bir siyasi statü olabilir, dedi. Yani sonuçta yüzde 75-80 siyasi statü istedi. Kürtler statü istiyor.

Türklerin siyasi eğilimlerini de ölçüyor musunuz? Türkler ne istiyor sizce?

Türklerde de ayrılma isteği giderek artıyor. Anketlerde çıkıyor bu sonuç. İki tarafta da ayrılmak isteyenlerin oranı yüzde 10-15 arasında ama Türklerde ayrılma isteği daha hızlı artıyor. Benim söylediklerim, son 15-20 gün içinde alınan sonuçlar.

Birarada yaşayabilmek için Kürtlerin olmazsa olmaz dediği şartlar neler?

Türklerin neyi varsa Kürtlerin de olması lazım. Türkiye’de ne varsa hepimizin olsun. Sadece Türklerin olmasın.

PKK silahları susturmaya hazır mı?

Hükümet’in sağlayabileceği bir şey bu. Hükümet, doğru yaklaşır ve müzakere denen şeyi karşı tarafı teslim alma ve tasfiye amaçlı kullanmazsa… Müzakereyi, karşı tarafla uzlaşma bulma olarak görürse, müzakerelerden sonuç alabilir ve PKK’yi ikna edebilir.

Hükümet silahları susturmaya hazır mı?

Hayır. Hükümetin hazırlıklarına bakılırsa, hükümet savaşma konusunda kararlı. Biraz bölgesel gelişmelerle de ilgisi var bunun. Hükümet ille savaşmak istiyor. Suriye durulmadan PKK’yle bir uzlaşma, çözüm yaratmak istemiyor. Çünkü PKK’nin Suriye’de Kürt taban üzerinde etkili olduğunu biliyor. Hatta PKK’nin Güney Kürdistan’ın Barzani bölgesinde de taban üzerinde etkisi var.

Eğer müzakereler sizinle yapılırsa sizin gerektiğinde her üç tarafa da tavır almanızı gerektirebilecek durumlar, dayatmalar ortaya çıkabilir, bunlarla baş edebilecek misiniz?

Zor olur ama baş ederiz. Sürece güvenirsek ve hükümetin gerçekten adım attığını görürsek, birileri süreci bozacak pozisyona girerse biz siyasi riski üstleniriz ve süreci sürdürürüz. Masadan kaçmayız.

Benim sorularım bu kadar. Benim sormayıp da sizin özellikle söylemek istediğiniz bir şey var mı?

Şunu söylemek isterim. Bizim BDP ve BDP’li Kürtler olarak Taraf’a da eleştirilerimiz var. Taraf gazetesi, sürekli olarak “BDP, AKP’yi desteklesin” pozisyonu aldı. BDP, AKP’yi desteklemediğinde de, BDP’nin üzerine çok haksız bir biçimde geldi.

Taraf’a çok haksızlık etmiyor musunuz? AKP desteklensin denklemi içinde hiçbir zaman olmadı Taraf.

Anayasa referandumu sürecinde hep bunu yaşadık biz. Sokağa çıkın, BDP’li Kürtlere rastgele sorun. BDP’li Kürtlerin hepsinde Taraf’la ilgili böyle bir algı var.

Ben de referandumda sizin niye “evet”i desteklemediğinizi hâlâ anlamış değilim. Çünkü referandumda evet oyunu desteklemek, demokratikleşmeyi, sivilleşmeyi desteklemekti. AKP’yi desteklemek değildi ki… Bugün bakın, siz de Evren’in davasına müdahil oluyorsunuz.

Ben, “Taraf gazetesi bizi desteklesin” demiyorum. Ancak özellikle köşe yazılarında ve haber formülasyonlarında bizimle ilgili çok büyük haksızlıklar yapıldı. Oysa Kürtlerin Taraf’tan beklentileri hakikaten fazlaydı. İşte bu beklenti çok düştü. Taraf, bizim Kürtler nezdinde misyonunu yitirdi.

Taraf asla AKP’yi destekleme denklemi içinde olmadı. Taraf’ın politikasını oluşturan Ahmet Altan, “AKP’yi destekleyin” diye tek bir cümle, yazı yazmadı. Aksine seçimlerde, AKP’ye oy vermeyeceğini köşesinde açıkladı.

Gene de siz gidin, Diyarbakır’da sokakta bir anket yapın. Bizim partimizde ve halkta böyle bir algı var. Partimizin herhangi bir yetkilisine “bu haber doğru mu, yanlış mı” diye sorulmadan bizimle ilgili doğru olmayan o kadar çok haberler yapıldı ve köşe yazıları yazıldı ki Taraf’ta… Bize çok büyük haksızlıklar yapıldı Taraf’ta!..

Söyleşi: İlhami Pınar

Suriye’deki olaylar hakkında bilgi verir misiniz?

Suriye de özelikle, Suriye içinde Cuma günleri olaylar başlıyor. Cuma günleri halk dağıldıktan sonra hürriyet isteriz, demokratik sistem isteriz diye bağırmalar oluyor. Bu bağırmalar sonucunda tabii Suriye’nin silahlı güçleri halka müdahale ediyor. Bu müdahale sonucu onlarca kişi ölebiliyor. Özellikle gece saat 10’dan sonra halk dışarı çıkıp hürriyet isteriz diye bağırmaları var. Bu bağırmalar sonucunda yine istihbarat teşkilatı, askeri güç ve polis müdahale ediyor. Bu şekilde halkı dağıtıyorlar. Ertesi gün eğer ölen varsa, daha yoğun bir ayaklanma oluyor. Yani muhalefet susmuyor.

Arap baharı başlamadan önce böyle bir muhalefet Suriye’de var mıydı?

Tabii ki. Suriye’de de yavaş yavaş özgürlük hareketleri başlamıştı. Özellikle İslami noktada bir hareketlenme vardı… İslami bir düzen isteme noktasında bir hareketlenme vardı… Halk tarafından bu hareketlenmeler yavaş yavaş gündeme getiriliyordu. Bütün dünya istihbaratları Orta Doğu’da ki kıpırdamaları görüyorlardı. Bu ayaklanmalara bir tedbir alma hedefi taşıyorlardı. Bu ayaklanmaları bastırmak için birçok proje ortaya koydular. Bu projelerden birisi de işte muhalefetleri çoğaltmak. Bu muhalefetin sesini başka yönlere kanalize etmek. Bunlardan biriside İslami Devlete giden bir hareketi batı türü bir muhalefet haline getirmektir. Bu amaçla da çalışmalar yaptılar. Tabii bunun yanında Türkiye’nin de katkısı oldu. Türkiye bir örnek devlet olarak gösterildi. Siz eğer Türkiye gibi olursanız hürriyetinizi kazanırsınız. Demokratik bir devlet olursunuz. Yani her şeyinizde özgür bir toplum olursunuz diye bu muhalefeti batı tarzı bir muhalefet haline getirdiler.

Halk bu olaylardan sonra sürece nasıl bakıyor?

Suriye muhalefetin Türkiye muhalefetiyle arasında bir fark var. Yani birçok muhalefet var. Yani halk tam manasıyla Türkiye’yi tanımıyor. Türkiye deki hakların çok fazla olduğunu zan ediyorlar. Türkiye’de halen kızların başörtülü okula alınmadığını, Müslümanların iş edinme hakları olmadığını, bilmiyorlar. Bu tür sorunların olduğunu söylediğinizde şaşırıp kalıyorlar. Türkiye’de halen demokratik bir sistem olduğunu ve herkesin özgür olduğunu zan ediyorlar. Türkiye’de özellikle Müslümanların haklarının gasp edildiğini bilmiyorlar. Bilmedikleri için Türkiye’yi demokratik bir sistem Müslümanlara tam manasıyla haklar verilmiş bir Ülke olarak görüyorlar. Türkleri tanıdıkça Türkiye’nin demokratik bir sistem olmadığını Türkiye’de aslında Müslümanların haklarının gasp edildiğini anlıyorlar. Çünkü orada özellikle Müslümanların iş edinme hakları, Türkiye’ye göre çok fazla. Yani ilkokuldan başlayarak küçük bir kızın kapanma ve dinini öğrenme hakkı var. Fakat biliyorsunuz ki, böyle bir uygulama Türkiye’de yok. Suriye’nin tek partili sistem olmasına rağmen bir bayan kendisini o partinin içinde Müslüman olarak gösterebiliyor. Yani hakkını savuna biliyor. Peçeli, çarşaflı, başörtülü olarak kendisine o partide yer bulabiliyor. Suriye’nin tek parti haricinde Türkiye’den daha demokratik olduğunu söyleyebilirim.

Peki, İhvan Hareketi muhalefet olarak nasıl?

İhvan’nın son açıklamalarına baktığımızda demokratik bir sisteme gidilmesi gerektiğini savunuyor. Bunun Suriye halkı için daha faydalı olacağına inanıyor. İhvan’nın dışında ki İslami hareketler İslami bir sistemin olması gerektiğini düşünüyorlar. Batı düşüncesin de olanların da var olduğunu söyleyebiliriz. Suriye muhalefetinde kısaca çok farklı görüşler var.

Halkı üzerinde ki katliamların NATO ve BM’nin baskısıyla son bulacağına inanıyor musunuz?

Beşar Esad, gitmediği müddetçe son bulmaz. Son bulması da mümkün değildir. Esad gidene kadar katliamlar devam edecektir. Muhalefet yeni yeni güçleniyor. Muhalefet daha yeni kendisine hedef tayin ediyor. Yani eskiden bir patlama vardı. Bu patlama belirsiz bir patlamaydı. Yani yönü belli değildi. Ama şuan da muhalefetin yönü belli… Halka daha fazla bir direniş cesareti geldi. Merkezlerde gizli bir istihbaratın olması halkı biraz yıldırıyor olsa da… Her aileden yaklaşık bir kişi ölme ve öldürülme noktasına geldiği için her ailenin evinde bir ölü var. Tabii ki bu büyük bir katliam… Yani halk bu katliama karşılık verecektir.

Çin, Rusya, İran’ın desteği ile Esad Rejimi nereye kadar gidecek?

Hiçbir yere gidemez. Çünkü halk desteklemiyor. Halkın destelemediği bir rejim yürüyemez. Sadece belli bir kesim destek veriyor. İran bu tutumuyla dünya Müslümanları gözünde küçülmüştür. Çünkü İran’ın temeli İslami oluşumlara destek vermektir. İran mazlum bir halka yardım etmek yerine, tam aksine karşısın da yer almıştır. Böylece İran’da bu zulme ortak olmuştur. Bu olayla birlikte Müslümanlar artık İran’dan hiçbir medet ummayacaktır. Beşar Esad olduğu müddetçe de Suriye İsrail’e destek olacaktır.

Suriye’de ki kanaat önderleri bu konuda ne düşünüyor?

Şimdi Suriye’de ki âlimler özellikler korku içindeler. Örneğin Ramazan el Buti, eskiden beri sisteme karşı desteği vardı. Sistemin dışında hareket edenleri fasık olarak görme noktası vardı. Yani sisteme karşı gelmek Batının bir oyunu olduğunu söylüyor. Ve bu oyuna gelenleri fasıklıkla suçluyor. Ramazan el Buti, ayaklanma noktasında, kendi taraftarlarını bu şekilde frenlemiştir. Sistem taraftarı ulema halkın isteklerini görmemezlikten gelmiştir. Cuma hutbelerinde ulemalar halk ayaklanmalarına katılmama konusunda fetva vermektedir. Beşar zaten bu değişiklikleri yapacak sabredin gibi tavsiyelerde bulunmaktadırlar.

Âdem Özköse ve Hamit Çoşkun konusunda Suriye’de nasıl bir tepki var?

Allah Âdem ve Hamit kardeşlerimizin yardımcısı olsun. İki kardeşimizin Suriye istihbaratının elinde olduğu söyleniyor. Büyük ihtimalle de Suriye istihbaratının elinde… Yeri ve zamanı geldiğinde bir hedef için kullanılacaklardır. Özellikle Suriye polisi Türklere karşı çok gaddarca davranıyorlar. Halk Türkleri çok seviyor. Eğer Suriye’ye birilerinin girmesi gerekiyorsa bununda Türler olduğunu savunuyorlar.

Suriye’den Türkiye’ye gelen muhacirler konusunda ne düşünüyorsunuz?

Suriye ordusu her tarafı bombalıyor. Bu insanlardan bundan dolayı Türkiye’ye geliyorlar. Mecburen gelmek zorunda bırakılıyorlar… Büyük bir çoğunluğu da Lüblan’a sığındıkları bilinmektedir.

Muhalifler tek cephe mi yoksa birkaç cephe mi?

Her ne kadar tek görünse de içerde küçük çaplı gruplar mevcut. Özellikle gençlik grupları var. Bu gençlik grupları gece saat 10’dan sonra seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Tabii ki istihbarat kısa sürede bunları bastırabiliyor. Bundan dolayı da dağılmak zorunda kalıyorlar.

Peki, Şam’da neler oluyor?

Geceleyin küçük gruplar Şam’ın içinde de gösteriler yapmaktadırlar. Geceleyin çatışmalar oluyor. Şam’da korkutulmuş bir halk yığını var. Çin, İran, Rusya desteği olmasaydı Esad rejimi çoktan yıkılmış olurdu. Batı Orta Doğu’ya Türkiye’nin eliyle demokrasi getirecektir. Böylece BOP planı bu şekilde işlemiş oluyor.

Diyelim ki Suriye’ye demokrasi geldi ne değişecek?

Tabii ki İsrail’le sıcak ilişkiler devam edecektir. Daha sonraları ise bu ilişkiler bozulabilir. Bu bir geçiş dönemi olacaktır. Halkın İslami bir oluşuma gitmeyi engelleme halidir. Halk demokratik sistemden razı olmayacak ve değiştirmek için uğraşacaktır. Türkiye’de ki demokratik sistem örnek gösteriliyor. Fakat orada ki haklar konusunda Türkiye’den çok ileridir. Yani Müslümanların yaşam konusunda çok ileridir. Türkiye’de sadece tek partili sistem yoktur. Normal Suriye’de Müslümanlar dini açıdan çok daha özgürler. Suriye’de sisteme dokunmadığın müddetçe her düşünceyi oluşumu oraya koyabilirsiniz. Esad’a ters gelmeyen her şey kabuldür. Şuanda muhalefetin zaten İslami bir devlet hedefi yok. Şuanda sadece Beşar Esad’ın zulmünden kurtulmak var. Beşar’ın gitmesini istiyorlar. Çünkü Beşar herkesin kanına girdi. Daha önce Beşar halkın özgürlüklerine karşılık verseydi iktidarda kalırdı. Suriyeli Müslümanlar açısında çok fazla bir kazanımın olmayacağını düşünüyorum.

Prof. Vefa Tarhan’ın CHP’ye ekonomik danışmanlığı uzun sürmedi. İstifasının nedenini anlatan Prof. Tarhan’ın Türkiye’ye dair çarpıcı uyarıları da var.

Geçtiğimiz günlerde Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Akaydın eleştiri oklarını CHP’ye çevirmiş zehir zembelek açıklamalarda bulunmuştu. Akaydın’ın bu açıklamaları gündemde yer tutmuştu. Bu sözlerin etkisi hala sürerken CHP’ye bir eleştiride CHP’nin ekonomi danışamanlığından istifa eden Prof. Vefa Tarhan’dan geldi.

İşte dünyanın en önemli ekonomistleri arasında gösterilen Prof. Vefa Tarhan’ın Radikal’e verdiği o röportaj…

Kemal Kılıçdaroğlu’nun ekonomi danışmanıydınız ama geçen hafta istifa ettiniz, neden?

Ben Türkiye’nin ekonomi politikalarıyla ilgili çok çarpıcı analiz ve eleştirilerde bulunuyordum. Bunların zamanında kullanılması gerekiyordu ama kullanılmadı.

Nasıl kullanılması gerekiyordu?

Bir muhalefet aracı olarak. Üstelik sadece eleştiri değil, çözüm önerileri de sunuyordum fakat dikkate alınmadı. Ben bu iş için hiçbir ücret talep etmediğim gibi masraflarımı da kendim karşıladım. ABD’den Türkiye’ye 9 kez geldim, ABD’de yaptığım danışmanlık görevimi bırakmak zorunda kaldım. Yani ciddi bir maddi kaybım oldu. Faydam dokunabilseydi bunların elbette hiçbir önemi olmayacaktı. Ama önerilerimin dikkate alınmadığını gördüm. Mesela Sayın Kılıçdaroğlu nasıl çeşitli davalarla ya da uzun tutukluluk süreleriyle ilgili çıkıp anında açıklama yapıyor, benim ekonomi eleştirilerimi de böyle kullanabilirdi. Yapmadı. Ki ben ona kamuoyuna anlatabileceği alternatifler de sunuyordum. Yani sadece AK Parti politikasını eleştirmeyecek, aynı zamanda çözümü de anlatacaktı. Bunu da yapmadı.

Bu yüzden mi bıraktınız?

Benim için önemli olan sabah kalktığımda aynaya bakarken rahat olmak. Ben CHP’ye ekonomi danışmanı olduğumda ciddi bir beklenti olmuştu. İçimden düşündüm; birileri çıkıp diyebilir ki ‘Vefa Tarhan bu göreve geleli 10 ay oldu ama CHP hâlâ en zayıf olduğu konu olan ekonomide bir söz söyleyemedi. Vefa Tarhan hiçbir iş yapmıyor!’ İşte bu fikir beni çok üzdü ve bıraktım.

Peki neden sizin önerilerinizi kullanmadı CHP? Ekonomiye önem vermediği için mi, önerilerinizi beğenmediği için mi?

Keşke ikincisi olsaydı, beğenmeseydi ve böylece ekonomi üstüne yapıcı bir tartışma yapabilseydik… Hiç kimse bana bir karşı görüş sunmadı. Tam aksine Kemal Bey önerilerimi çok doğru bulduğunu söylüyordu. Ve okuyordu da raporlarımı. Çünkü örneğin bir konu üstünde konuşurken, bunu ikinci raporunuzda belirtmiştiniz derdi. Yani sebep görüş ayrılığı değildi. Öyleyse niçin böyle oldu? Şu anda da biraz duygusalım. O bakımdan bunun nedenini bilimsel manada tahlil edemiyorum.

Sizin sözlerinizden, CHP’nin ekonomiyle ilgili bir politika veya muhalefet üretmek gibi bir derdi olmadığı sonucunu çıkarabilir miyim?

Evet belki de sebep budur. Yahut da benim danışman olmamla parti dengeleri içinde problem olmuş olabilir. Sonuç olarak ben partiye bir bakıma helikopterle inmiştim ve bu benim sahamda çalışan bazı partilileri rahatsız etmiş olabilir. Gerçekten bilmiyorum.

Peki siz ekonomiye olan bu ilgisizliği sorgulamadınız mı?

Elbette sorguladım. Cevap olarak, “Zamanı geldiğinde sizin fikirleriniz kullanılacak” denildi. Bir başka cevap da şuydu: Türkiye’nin gündeminde şu anda daha önemli konular var. Benim bunu anlamama imkân yok çünkü halk nezdinde CHP’nin en zayıf noktasının ekonomi politikaları olduğunu CHP’nin kendisi bilmiyor olamaz. Ki anketlerde de çıkıyor; insanlar “CHP’nin ekonomi alanında ne yapacağını bilmiyoruz” diyorlar.

Siz hangi saikle CHP’ye danışman olmuştunuz 10 ay önce?

Öncelikle onlar beni bulmadı, ben onlara gittim. Ben Merzifonlu, babasını erken yaşta kaybetmiş bir insanım. Kazandığım burslar sayesinde çok iyi bir eğitim aldım, önemli bir ekonomist oldum, bu seviyeye geldim. Son 4-5 yıldır ülkeme bir katkı yapmanın fırsatını kolluyordum. Bir bakıma isterdim ki, doktor olayım yılın çeşitli aylarında gelip memleketin yoksul hastanelerinde hasta bakayım. Bir faydam olsun… Kendi sahamda da bunu ancak bir tür ekonomi danışmanlığı şeklinde yapabilirdim. O nedenle CHP’ye gittim. Ama maalesef ekonominin önemini onlara anlatamadım.

AK Parti’ye gitseydiniz, belki daha mı faydalı olurdu?

Ama benim politik felsefem sosyal demokrat felsefedir. Yani sırf iktidarın, gücün yanında olmak için felsefemi yok sayamazdım. Ben size ekonomik olarak sosyal demokratlık nasıl olur anlatayım: Pazar ekonomisi dünyanın en randımanlı ekonomisidir. Yani devletin ekonomiye karışmamasını isterim. Fakat sistemin mağdur ettiği insanlar için devletin bir emniyet bağı oluşturması gerektiğini de düşünürüm. Devlet ekonomiye müdahale etmeyecek ama mağdurlara destek olacak. Benim felsefem bu.

Siz CHP’ye hangi konularda önerilerde bulunmuştunuz da dikkate alınmadı?

Örneğin hükümetin açıkladığı teşvik paketi, cari açık yahut da ekonominin sağlıksız büyümesi… Gerçekten bu büyümeyle ilgili ciddi endişelerim var.

Ne gibi?

Örneğin bir şirketiniz var. Bu şirketin büyümesi için satışlarınızın artması lazım. Tabii bir de satışlarınızı destekleyecek bir envanter… Envanter dediğim, birtakım ticari alacaklarınızın, fabrikalarınızın vesaire olması gerekli. Eğer satışlarınız 100 iken 150′ye çıktıysa harika, değil mi? Ama bu durumda elinizdeki envanter 150′ye yetmeyecek. Sağlıksızlık burada başlar. Örneğin ABD’de internet balonu böyle patladı, o şirketlerin yüzde 98′i iflas etti. İlk başta birçok kişi çılgınlar gibi bu şirketlere yatırım yapmıştı fakat sonradan anlaşıldı ki ufukta kâr yok. O zaman musluğu kıstılar ve şirketler battı. Öbür taraftan Microsoft 1986′dan beri büyüyor ve her ay şirketin kasasına 2 milyar dolar kâr giriyor. Yani büyüyor ama kârla. Biz ise Türkiye olarak büyüyoruz ama cari açıkla, yani zararla.

Çözüm öneriniz nedir cari açıkla ilgili?

Kısa vadede büyüme ivmesini azaltmak. Biliyorsunuz Türkiye cari açıkta yüzde 10.3 oranla geçen sene dünya birincisi oldu. 2003 yılında 1 dolarlık ihracat için, 1.47 dolar ithalat yapmamız gerekmiş. 2011 rakamı 1.79 dolara gelmiş. Yani kabaca baktığınızda ihracat da ithalat da artıyor ama asıl vahim olan aradaki uçurumun da aynı hızla büyümesi. Geometrik olarak hem de… Herkes sanıyor ki, cari açık tek problem. Hayır değil. Bir cari açığın kendisi var, bir de bu açığı kapatmak için nereden para bulduğunuz konusu. Türkiye bu açığın yüzde 60′ını çok uzun bir süre sıcak parayla, yani bugün var ama yarın kaçabilecek yabancıların getirdiği parayla kapatmaya çalıştı. Geçen yıl borsa oynadığında yabancı yatırımın bir kısmı kaçtı. Sayın Babacan o günlerde giden yatırımcının çok küçük bir miktar olduğundan söz etmişti. Halbuki önemli olan bu adamların kaçması değil, -ki zaten şu andaki kaçmama sebebi kaçamıyor olmasıdır- gelecek sene yeni yatırım yapıp yapmayacağıdır.

Siz ABD’li yatırımcılarla bu konuyu konuşuyor musunuz, onlar nasıl bakıyor?

Washington’da bir konferansta bazı yatırımcılarla görüşmüştüm. Sıcak para getiren portfolyo yatırımları konusunda çekingendiler. Nitekim son sekiz ay içerisinde bu yatırımlar da yüzde 50′den, yüzde 17′ye düştü. Şimdi deniyor ki, biz en istikrarlı, en sağlıklı ekonomiyiz. Halbuki 2002-2010 arasında dünyada yapılan doğrudan yatırımın yüzde 1′i bile Türkiye’ye gelmemiş. Madem bu kadar sağlıklıyız, niye yabancı şirketler sana yatırım yapmıyor.

Yatırım yüzde 73 artmadı mı?

Bunun aldatıcı bir rakam olduğunu söyleyeyim. Tabii kulağa hoş geliyor yüzde 73. Halbuki 10 yıl önce de dünyadaki yatırımların Türkiye’ye gelen kısmı yüzde 1 değildi, yine yüzde 1 bile değil. Yani bize doğrudan yatırımdan para gelmiyor. Buna karşılık ne yapıyoruz? Cari açığımızı kapatmak için elimize güçlükle geçirdiğimiz dövizleri yiyoruz. Bu duruma düştük. Kimse bunun farkında değil.

Yeterince döviz rezervimiz var deniliyor?

Evet Merkez Bankası’nda 93 milyar dolar olduğu söyleniyor, halbuki o da gerçek bir rakam değil, yani o 93 milyarın içinde diğer bankaların Merkez Bankası’na yatırdıkları da var. Dolayısıyla 93 milyar net rakam değil çünkü o paranın tamamı Merkez Bankası’na ait değil. Net rakam, altın dahil, 36 milyardır. E bu rezerv daha ne kadar dayanır?

Ne kadar dayanır?

Böyle giderse, 1-2 sene içerisinde IMF’nin kapısındayız. Yani borç almak zorunda kalacağız. Bakın, başka yapısal sorunlarımız da var: Türkiye iç taleple yani tüketerek büyüyor. Çünkü tüketirken dünyanın vergisini ödüyoruz. Peki tüketim yavaşladığında ne olacak? Vergi tahsilatları azalacak, işsizlik artacak.

Hükümetin bunlara karşı emniyet subapları hazırlamadığını nereden biliyoruz?

Valla birisi bana göstersin o zaman, çünkü bakınca görünmüyor. Bugüne kadar en kolay yapısal reformlar bile yapılmadı. Gırtlağımıza kadar borç içindeyiz. şirketler, bireyler olarak… Yakında devlet de bu noktaya gelecek. Çünkü hükümetin adımları derinlikli ekonomik analizlere dayanmıyor. Bakın bu teşvik paketi de mali disiplini fena halde bozacak, göreceksiniz.

Tüm bunlar belirli bir maaşı olan biz sıradan vatandaşları nasıl etkiler?

Bir kere şirketler önümüzdeki 1 sene içinde çalışanların maaşına bugün yaptıkları kadar bile zam yapamayacak. Bu arada enflasyon artacak, herkesin yaşam standardı düşecek. Hele bir de borcu olanların durumunu düşünemiyorum. Şu anda bir bankadan kredi alayım da bir evim olsun diye içinden geçirenleri de bu vesileyle uyarmış olayım: Bu çılgınlık olur, kesinlikle yapmayın. Kredi kartı borçlarının da giderek ödenemez hale gelmesiyle, bankacılık sistemi de kötü etkilenecek. Maalesef durum bu ve ben ciddi biçimde endişeliyim.

Uluslararası hacker gruplarının saldırıları dünyayı bekleyen siber savaşın adeta habercisi. TBMM’de kurulan Bilişim ve İnternet Araştırma Komisyonu’nun da ilgi alanlardan birisi siber savaş. Komisyon Başkanı Necdet Ünüvar, siber savaşa karşı bilişim ile ilgili eğitim ve müfredatın güncellenmesini öneriyor.Üniversitelerde bilgisayar mühendisliği fakültelerinin yerine yazılım ve donanım mühendisliği fakültelerinin kurulmasını gündeme getiriyor.

Ünüvar, “Siber savaş yazılımlarla, programlarla yapılan bir savaş. Bilgisayar mühendisliği gibi öteden gelen yapıyla devam edersek siber savaşlarda yenilmemiz kaçınılmaz” uyarısında bulunuyor. Hindistan 140 milyar dolar yazılım ihracatı yaparken Türkiye’nin yazılım ihracatının 400 milyon dolar civarında olduğunu anlatanÜnüvar, “Teknoloji trenini henüz kaçırmadık. Yazılım uzmanları ve siber savaş uzmanları yetiştirmeli, istihdam etmeliyiz” diyor.Ünüvar, internet dünyasında Türkçe içeriğin son derece az olmasından yakınırken, Türk Dil Kurumu’nun da “çevrimiçi dil” olarak kullanılan anlamsız kısaltmalar yerine bir teknolojik dil üzerinde çalışmaya başlamasını istiyor. 

İNTERNET ÇOCUKLARIN ZEKA GELİŞİMİNİ YAVAŞLATIYOR

TBMM Bilişim ve İnternet Araştırma Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Necdet Ünüvar, internet dünyasının fırsatlarını ve risklerini anlattı. Ünüvar, “11 yaşındaki çocuklar zeka gelişimi bakımından 15 yıl önceki akranlarından 2-3 yaş geride” dedi.

Teknolojik bir devrimyaşanıyor, nereden geliyoruz, nereye gidiyoruz?

İnternet artık ülkelerin ekonomisinin de bir parçası. Örneğin, İngiltere ekonomisinin yüzde 7.2’si, Türkiye- ’de ekonominin ise yüzde 1,2’si internete bağlı. 2003 yılında dünyanın nüfusu 6,3 milyarmış. 6,3milyar nüfusa karşılık 500 milyon, bütün bu teknolojik cihazlara bağlıymış. 2011 yılında dünya nüfusu 6,8 milyar, bağlı cihaz sayısı 12,5 milyar. 2020’de, dünya nüfusunun 7,8 milyar olacağı, bağlı cihaz sayısının da 50 milyar olacağı öngörülüyor. Ananonimleşmiş bir ifadedir, televizyon dünyayı evimize taşıyordu, internet evimizi dünyaya taşıyor. İnternet su gibi. Diyelim ki önünüzde bir bardak su var, o suyu içtiğiniz zaman faydalı, ama suyu üstünüze dökerseniz ürperiyorsunuz.

ABONE SAYISI HIZLA YÜKSELDİ

Bilişim sektörünün genel durumu nedir?

Krizden en az etkilenen ve katma değeri en yüksek sektör. 2001’de nüfusumuzun yüzde 5’i internet sahibiyken bugünmobil erişimle birlikte düşünüldüğünde bu oran yüzde 55’lere çıktı. Bilişim gelirlerimiz 2003 yılında 11,5 milyar dolarken 2011 yılında 34 milyar dolara yükseldi. Bu alanda yetkilendirilmiş işletme sayısı 2001’de 120’lerdeyken, bugün 560’lara yükseldi. Geniş bant abone sayısı incelendiğinde, 2003 yılında 200 bin seviyesindeyken 2011 yılına gelindiğinde 16,1 milyon seviyesine ulaştı.

FACEBOOK’A DAKİKADA 277 BİN KİŞİ BAĞLANIYOR

Bilişim dünyaya hükmedecek.

Tabii, dünya nüfusu 6,8 milyar, bunun yüzde 52’si kent nüfusu. İnternete bağlı nüfus 2,08 milyar, mobil telefon abonesi 5,9 milyar,mobil geniş bant kullanıcı sayısı 1,2milyar. 4 yıl içinde sabit geniş bant kullanıcısı sayısı 2misli arttı. 1,48 milyar kişi sosyal medya kullanıcısı. Facebook’a 6milyon kişi kayıtlı, bir dakikada 277 bin kişi bağlanıyor. Bir dakikada 320 kişi Twitter hesabı açıyor, bir dakikada yaklaşık 100 bin tweet, 168milyon eposta atılıyor. YouTobe’a dakikada 30 saat video yükleniyor, bir dakikada 1,3 milyon kişi video izliyor. Google’da bir dakikada 2milyon sorgu yapılıyor, düşünün 2011’de yaptığı disk yatırımı 1milyar dolar,marka değeri 153 milyar dolar, bir dakikada kârına 75 bin dolar ekliyor.

Sadece yüzde 4’ü bilgi transferi yapıyor

Geleneksel oyunların yerini internet üzerinden oynanan oyunlar aldı, bu da internetin cazibesini artırıyor.

Türkiye’de Dijital Oyunlar Federasyonu çok yeni, başkanı dinledik. Çok önemli bilgiler verdi. Dünyada 1milyarın üzerinden insan dijital oyun oynuyor. Öyle ki,mesela “Angry Birds” oyununu 450 milyondan fazla insan indirmiş. Sektörün büyüklüğü 70milyar dolar. Facebook yüzde 80 oyun oynamak için kullanılıyor. Türkiye’de 20 milyon oyuncu var. Oyun sektörü genç nüfus için büyük bir istihdam imkânı yaratıyor ama interneti kullananların sadece yüzde 1’i oyun veya yazılım üretebiliyor, yüzde 4’ü bilgi transferi yapıyor, yüzde 94 sadece kullanıcı. Türkçe içerikli, bizim ürettiğimiz, bizim kültürümüze uygun oyun sayısı çok az. Kendi oyunlarımız olmalı. Geleneksel oyunlarımızı dijital ortama aktarmalıyız. Gençler sadece oyun oynamak için değil, oyun üretebilmek için de aktif hale getirilmeli. Yakın gelecekte dijital oyun olimpiyatları yapılacak.

Odaklanma kağıtla oluyor

Gençler teknoloji bağımlısı mı oluyor?

Geçenlerde katıldığım bilimsel toplantıda bir akademisyen arkadaşımız, bugünün gençlerine artık “screenager” denildiğini söyledi. Tarayarak arayan bir nesil. Gençler yoğun bir şekilde sanal bilgi bombardımanı altında, bir genç 20’li yaşlara gelene kadar 30 bin saat sanal bilgi akışına maruz kalıyor. 12 yaşına gelene kadar bir çocuk haftada ortalama 8 saat internet kullanıyor. 11 yaş altı çocukların yüzde 80’inin cep telefonu var.

İnternetle birlikte bilgiye erişim kolaylaştıkça yetenekler gelişiyor mu köreliyor mu?

Komisyonumuzda Gazi Üniversitesi’nden nöroloji profesörü Hayrünisa Belen Hanım’ı dinledik. Çocukların 15 yaşına geldiğinde bilgi birikimi açısından akranlarından 2 yaş geride kaldığını söylüyor. Bugünkü nesil daha çok teknoloji kullanıyor, daha hızlı ve daha çok bilgiye erişiyor ama böyle bir sonuç ortaya çıkıyor. Neden geri kalıyor çocuklar? Çocukların kulağında bir müzik, bilgisayarda bir pencerede oyun sitesi, bir pencerede sosyal paylaşım sitesi, bir pencerede haber sitesi, bir ona, bir ona girince odaklanamıyor. 4 yaşına kadar televizyon başında geçirilen her saat dikkat eksikliği problemini artırıyor. Yine bir başka araştırmaya göre, 11 yaşındaki çocuklar zeka gelişimi bakımından 15 yıl önceki akranlarına oranla 2-3 yaş geride bulundu. Sebebi internetle birlikte ortaya çıkan odaklanma problemi. Kağıtla daha fazla odaklanıyor, çocuklara kitabı unutturmamak lazım.

İrtibatı olmayan dijital dinozorlar var

Çocuklar interneti daha çok ne için kullanıyor, oyun oynamak için mi?

ODTÜ’den bir akademisyen arkadaşımızın sunumunda vardı. Çocukların internette yaptığı aktivitelere bakıldığında yüzde 92’si okul ödevini yapmak için, yüzde 59’u klip izlemek, yüzde 49’u oyun oynamak, yüzde 48’i sosyal ağlar, yüzde 40’ı haber okuma, yine yüzde 40’ı müzik dinlemek ya da film izlemek için kullanıyor. Bu araştırmalarda, şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıkıyor. Çocukların yüzde 49’unun sosyal paylaşım sitelerinde hesabı var. Sosyal paylaşım sitelerinde hesabı bulunan çocukların da üçte biri 13 yaşın altında. Sosyal paylaşım sitesi kullanan çocukların yüzde 86’sı Facebook profiline sahip. Yalnız bu çocukların yüzde 59’u profillerinin güvenlik ayarını nasıl değiştireceklerini bilmiyorlar. Çocuklar başlangıçta ödev yapmak için interneti kullanıyor, oyun oynama, haberleşme derken bu sarmalda tehlikeli mecralara doğru da gidebiliyorlar.

Nedir bu tehlikeli mecralar?

Mesela, internete erişimi olan çocukların yüzde 25’i pornografik yayınlaramaruz kalıyor. Çocukların yüzde 75’i aileleri veya kendilerine ait kişisel bilgileri herhangi bir endişe hissetmeksizin ve gönüllü olarak tanımadıkları kişilerle paylaşıyor. İnternette cinsel içerikli mesaj gelen, taciz edilen çocukların yalnızca dörtte biri durumu ailesine veya bir yetişkine haber veriyor. İnternette gerçekleşen tüm saldırıların yüzde 77’sinin hedefi 14 yaşın üstündeki çocuklar.

Aileler nasıl bir rol üstlenebilir?

Bir akademisyen arkadaşımız, “1995’ten sonra doğanlar dijital yerli, 1995’ten önce doğanlar dijital göçmen, bir de bilgisayarla öyle veya böyle hiç irtibatı olmayan dijital dinozorlar var” dedi. Bir kuşak var, anne-baba, çocuklar ve küçük çocuklar. Dijital dinozorla dijital yerli aynı ortamda, aynı evde ama ayrı dünyalarda yaşıyor. Hatta “çevrim içi” dil kullanan çocuklarla anneleri ve babaları ayrı bir dil konuşuyor. Aile içi çatışmaların başladığını görebiliriz.

Ne yapılabilir bunu önlemek için?

Uzmanlar, internet aboneliği veya bilgisayar alındığında çocuklarla ebeveynlerin bir anlaşma yapmalarını öneriyor. Bilgisayarın ortak kullanım alanına konulması çok önemli. Ortak kararlar alın, hiç olmazsa temel bilgisayar bilgilerine sahip olun, onlarla yazışın, onlarla oyun oynayın, konuşun, beraber kullanın, size bir şeyler öğretmesini sağlayın ama onlarla aşık atmaya çalışmayın, yüz göz olmayın. Mutlaka bir filtreleme yapılması gerekir. Çocukların yüzde 59’u güvenlik şifrelerini nasıl değiştireceğini bilmiyor, yani hırsızın eve girebilmesi için kapı açık.

Siber zorbalar

Teknolojik gelişmelerle birlikte siber zorba nesillerle mi karşı karşıya kalacağız? Aile içi sorunlar, düşük özsaygı, başarıyı bu şekilde yakalamaya çalışma, popüler olma arzusu, benzer davranışlara karuzkalma, akıl sağlığındaki sorunlar siber zorbalar üretebiliyor. Çocuklar 2 yaşına kadar ekran başına oturtulmamalı. Yaş grubu ile ilgili farklılıklar var, bir bilim adamı 2 yaşından sonra da günde en fazla 2 saat izin verilmeli diyor. Çocuk, annesi babası istediğinde ekran başından kalkabilmeli ya da kendi kendine ekranın düğmesine basıp bilgisayar oyunundan, internetten veya televizyon başından kalkabilmeli.

Yatmadan bilgisayarı kapatın

Kimler internet bağımlısı oluyor?

Teknolojiye hızlı ve kolay erişimle internet bağımlılığı arasında yakın bir ilişki varmış gibi görünüyor. Bu doğrudur ama uzmanlar internet bağımlısı olan kişilerin yüzde 50’sinde başka bir psikiyatrik bozukluğun saptandığı bilgisini verdiler. Mesela, yüzde 38’inde madde kullanımı, yüzde 33’ünde duygudurum bozukluğu, yüzde 25’inde depresyon ve distimi, yüzde 14’ünde psikotik bozukluk, yüzde 10’unda anksiyete bozukluğu saptanmış. İnternet bağımlılığı ile birlikte yine yüzde 38 civarında başka bir bağımlılık bulunuyor. Mesela, aşırı alış veriş bağımlılığı, patalojik kumar oynama alışkanlığı gibi.

Sadece ruhsal bir tahribatı mı var?

Sürekli klavye ile oynamak parmak eklemlerinde kalıcı anatomik bozukluklara yol açıyor. “Karpal tünel” sendromu dediğimiz, el bileğinden geçen sinirlerde sinir sıkışmalarına yol açıyor. Bel ve omur bozukluğu, boyun fıtığı, obezite, gözde bozulmalar, bilgisayarın verdiği hafif şuadan kaynaklanan uyku bozuklukları, huzursuzluklar, panik ataklar bilgisayarla beraber gelen sorunlar. Yatmadan önce 1 saat bilgisayarla uğraşan kişilerin uykuya geçişinde 1 saat gecikme söz konusu. O yüzden yatmadan en az 2 saat önce bilgisayarın başından kalkıp başka bir şeyle uğraşın.

8 Şubat sürecinin siyasetin tetiklediği bir süreç olduğunu söyleyen dönemin önemli aktörlerinden Hüsamettin Cindoruk ‘Silahsız kuvvetler diye bir şey olmaz. Asker karar verdi mi, bize ihtiyacı yok ki! Darbe cebirle olur, provası olmaz. Hukuk niyetleri yargılayamaz. Yasama organının kararlarını yargılamaya başlarsanız Yassıada Mahkemesi’ne dönersiniz’ görüşünde TBMM eski başkanlarından Hüsamettin Cindoruk 28 Şubat sürecini değerlendirdiği söyleşinin ikinci ve son bölümünde de çok tartışılacak açıklamalar yaptı. Cindoruk’un AKŞAM’a yaptığı değerlendirmeler şöyle:

- Anlaşılıyor ki, askerler ‘Erbakan’la olmaz’ mesajlarını açıktan vermişler. Askerlerle siyasetçilerin ilişkileri nasıl dinamikler üzerinde gidiyordu?

Sadece askerler değil, basının büyük kesimi de aynı şeyi söylüyordu. Burada olguyu dikkate almazsanız, ‘O dedi, bu dedi’ olur. Ortada bir hadise var.

- Peki, size göre 28 Şubat sürecini asker mi, basın mı, asker mi, iş çevreleri mi tetikledi?

Siyasetin tetiklediği hadise. Siyaset belli bir noktaya gelmiş ve tıkanmıştı. Erbakan-Çiller ikilisinin toplumu idare etmesinde zorluk ortaya çıkmıştı. Şimdi basının üstüne gidiyorlar. Onlar bunu parayla mi yazdılar? Hayır. İnsanların hepsinin satılmış olduğunu söyleyenler kendileri satılmıştır. Kendileri satılmaya alışıksa, başkalarının da satılabileceğini düşünüyorlar. Ama Türkiye’de de dürüst, saygıdeğer, kendi vicdanlarına göre karar alan insanlar var. Olur mu öyle şey!

- Toplumun farklı kesimlerine verilen irtica brifingleriyle askerler bu işi üstlenmedi mi?

Bugün bulunduğumuz noktadan bakınca yanlış mı peki? Yanlış diyeceksiniz…

- Bugün bana biraz acayip görünüyor, evet….

Askerlerin demesine gerek yok ki! Siz bu Türkiye’de yaşamıyor musunuz, Türkiye nereye gidiyor görmüyor musunuz? Asker karar verdi mi, bize ihtiyacı yok ki! Gider, uygular. Türkiye’de asker 31 Mart’ı bastıran Yıldırım Orduları’nın devamıdır. Bundan hiç kuşkunuz olmasın. Dün de öyleydi, bugün de böyle yarın da öyle olacaktır. O bir temsil kabiliyeti, bir nitelik, nicelik ve bir inkılapçılık hadisesidir. Boşuna çıkmaz olaylar. Bu olaylarla ‘askeri yıldırdık, hapse soktuk, bitirdik, Türkiye Cumhuriyeti’nde bizden başka kimse kalmadı, İmam Hatiplerin intikamını aldık’ falan diyenler, yanıldıklarını görürler.

BÇG’Yİ BİLMİYORDUK

- Siyasetçiler olarak 28 Şubat sürecinde Batı Çalışma Grubu’nun varlığından haberiniz var mıydı?

Hayır, hiçbir bilgimiz yoktu. Onların bir etkisi olduğunu da sanmıyorum. Ben onları çok amatörce buluyorum.

- Öyle mi?

Evet, çok çocukça şeyler onlar. Aslında orada başka bir şeyi yargılamak lazım: Ciddi bir orduya yakışır faaliyetler değil.

- Bayağı şeyler yapılmış gerçi…

Yapılmış olsa, sonuç alırlardı. Sonucu siyasi heyetler, siyasi kararlar aldı.

- Ama sanki bu kez askerler gerçek bir darbe yapmadan süreci yönetmek istemiş gibi görünüyor. Değil mi?

Onu Demirel başardı. 28 Şubat’ın başarısı Demirel’in başarısıdır. Tarafsız, sorumlulukları olan, yeminine sadık bir Cumhurbaşkanı’nın verdiği kararlarla olmuştur. Bunu hiç inceleyip, küçültüp daraltmaya gerek yok.

SİLAHSIZ KUVVET OLMAZ

- Hürriyet’te Ertuğrul Özkök’ün imzasıyla üst düzey bir generale atfen manşete çekilen ‘Silahsız kuvvetler halletsin’ ifadesi ordunun zaten darbe yapmayıp, meseleyi başka bir şekilde çözme iradesine sahip olduğunu ortaya koymuyor mu?

O laf kadar hukuk ve siyaset bilimine aykırı bir laf yok. Silahsız kuvvet nedir? Dünyanın neresinde parlamentoya silahsız kuvvet denir?

- Sadece parlamento değil, medya, STK’lar, iş çevreleri… hepsi işin içinde görülüyor.

Ona kamuoyu denir, silahsız kuvvet olmaz. Siyasetin silahı olur mu? Onlar hep amiyane tabirlerdir. Hiçbirine katılmam, çok da yanlış bulurum. Bu yolu açarsanız, bir silahlı kuvvetler bir silahsız kuvvetler çıkar. Milli devletin milli organları, parlamentosu, partileri vardır. Parlamentonun bütün kararları siyasi kararlardır. Şimdi savcılar kim hangi saikle istifa etmiş, hangi kararı vermiş, neden hükümeti düşürmüş, Cumhurbaşkanı görevlendirmeyi yanlış yapmış… Bunlar parlamento hukuku açısından da, anayasa açısından da aptalca, eblehçe işler. Parlamento’nun kararlarını inceleyen bir mahkeme olabilir mi? Nerede kaldı kuvvetler ayrılığı? Bunları denetlemeye alırsanız, Yassıada Mahkemesi’ne dönersiniz. Yasama ve yürütme erkinin kararları ile ilgili kesinlikle yargının denetim hakkı yoktur. Bu yolu açarsanız, Türkiye’de demokrasi olmaz. Olmadığını da söyleriz. Sonra, nasırımıza çok basarlarsa, bir iki tane de belge açıklarız.

BAYAR’I YARGILAYANLAR KÖPEK GİBİ ÖLDÜ

- Ne kastediyorsunuz? Ne belgeleri?

Demirel’e sorun, ben söylemem. Demokratik rejim içerisinde 1960′tan beri bu darbelerin içinde yaşadım, öldüm, hapse girdim, dayak yedik… vesaire. Yürütme organını suçladık ama bir gün yasama organını suçlamadık. Çünkü yanlış da olabilir ama yasama organının kararları kutsaldır. O kararları yargılama hakkı sadece Anayasa Mahkemesi’nindir. Onun da yasaların kurallarını yargılama hakkı vardır. Yasama organını yargılarsanız, zaten siz de darbe yapar hale gelirsiniz. O parlamentoya ‘Sen şu güvenoyunu niçin verdin?’ dersen, zaten demokrasi biter. Siyasetçiler o günün koşulları içinde vicdani muhasebe sonucunda kararlar vermişlerdir. O sonuçlar da devleti yürütmüş, parlamentonun kapatılması önlenmiş, seçime götürmüştür. Türkiye’de Cumhurbaşkanı’nın yargılandığı dönemi yaşadık biz. Celal Bayar idama mahkum edildi. Vatan haini miydi Celal Bayar? Bayar’ı Köpek Davası’ndan yargılayanlar köpek gibi öldüler ama Celal Bayar ayakta kaldı. Hukuk da, hakimler-savcılar da hadlerini bilmeliler.

ABD ve İsrail dost değildir

- 28 Şubat MGK’sından iki hafta sonra Albright’ın çağrısı üzerine bir toplantı yapıldığı ve ‘Doğrudan askeri darbe olmadan bu hükümet gitmeli’ kararı alındığı belirtiliyor. ABD ve İsrail sizce bu işin neresinde?

Ben ABD ve İsrail’i hiç aramam, araştırmam da. Çünkü onlar dost devletler değildir, müttefik devletlerdir. Bir devletin ABD de İsrail de dostu olmaz. Çünkü kendilerinin çok aşırı çıkarları vardır, yasa içi ve yasa dışı yayılmacı siyasete mecburdurlar. O toplantıdan haberimiz bile olmadı, şimdi söylüyorlar. Bunlar şehir efsaneleridir. Elde belge var mı? Yok. Hiçbir ABD Başkanı Türkiye’ye müdahalede bulunduğunu söylemez, söyler mi? Söylemez.

Darbenin provası olmaz

- 28 Şubat sürecinin bir gün yargılanacağını hiç düşünmüş müydünüz?

Kararlarınızı verirken hukuka, vicdana saygılı kararlar vereceksiniz kimseden korkmadan. Korkanlar siyaset yapmasın. Şimdi o korkanlar siyaset yaptığı için böyle oluyor. Bu siyasetin temelinde 31 Mart’tan bu yana gelen o korku var. En güzel sözlerden birini İlker Başbuğ söyledi. 700 bin kişilik ordusu olan bir kumandan eğer darbe yapmıyorsa, darbe yapma niyeti yok demektir. Ben o andıçlar vesaireler hepsini okudum. O davaların hepsi fiyaskodur.

- Ama insanların hayatları çok etkilendi. İskender Pala, Mehmet Ali Birand, Cengiz Çandar…hepsi anlatıyor. Askerler medya patronlarına telefon açıp, insanları işten attırdılar mesela…

Bugün de gazeteciler demiyor mu ‘Beni Başbakan attırdı’ diye? O dediğiniz bugün de var! Bence orada bir suç değil kusur var. Ahlaka aykırılık başka, hukuka aykırılık başkadır. Belki Başbakan yarın diyecek ki, ‘Ben sadece bir sitemde bulundum’. Aynı şeyi askerler de diyebilirler.

SONUÇ ALAMADILAR

- Askerlerin rolünü biraz fazla masum göstermiyor musunuz?

Hayır, önemsemiyorum. Çünkü bir asker darbeye karar verdiyse, yapıyor. Siyaset askerlerin algısını veya niyetini fark etti ve parlamenter rejimin araçlarını kullanarak sonuç almalarını önledi. Tabi şimdi 31 Mart’tan bu yana kendilerini mağdur, ezilmiş hissedenler, hilafetin kaldırılmasına üzülenler, laikliğin Türkiye’de geçerli bir ideoloji olmasından rahatsız olanlar iktidara gelmişlerdir. Onların sıkıntısı 28 Şubat’la hesaplaşmak değil; 31 Mart’tan bu yana orta çıkan sonuçları tekrar yaşamamak ve Türkiye’yi en azından seküler bir devlete döndürmek istiyorlar.

- Başbakan ‘Cadı avına dönüşmesin ama iş gidebildiği kadar gitmeli. İş dünyası, basın, STK’lar, rektörler neler neler yaptı, bunlar ortaya çıksın’ dedi. Sizce de oralara dek gitmeli mi?

Başbakan zaten bazı davaların ‘savcısıyım’ demişti, şimdi bunu daha ilerletiyor ve talimat veriyor. Bu, Başbakan’ın kendisi gibi düşünenlere hedef göstermesidir ve bir başbakana yakışacak iş değildir.

- Sadece askerlerle mi kalmalı peki?

Burada hukuk işlemeli. Askerlerin yaptıkları işler sonuç vermemiştir, bizim tabirimizle eksik teşebbüs halini almıştır. Darbenin provası olmaz. Niyetleri yargılamak hukukun işi değildir, sonuçları yargılar.

- Başarısız darbe olabilir ama…

Şu anda başarısız darbe de ortada yok. Silahsız darbe olmaz. Darbe cebir unsuruyla olur.

- Postmodern darbe kavramı da onlardan çıkmadı mı?

O da yanlış. Herhalde biri mizahi olarak söyledi bunu. Elinde darbe gücü olan bir yapı, bunu provasını yapmaz. 12 Mart’tan, 12 Eylül’den biliyoruz bunları. Bütün bu fezlekeleri savcılardan önce terörle mücadele hazırladı. Bir okuyun o fezlekeleri, bir hukuksallık var mı? Bu tam polis devletidir. Polisin hazırladığı fezlekeyle savcı, savcını hazırladığı iddianameyle bir yargıç, onun verdiği tutukluluk kararıyla bir mahkeme… Kuyuya düşüyorsun, kuyudan çıkamıyorsun. 8 milletvekili tutuklu olan bir parlamento bunları kurtaramıyor, kendisini nasıl kurtaracak?

Herkes masanın altına yatmıştı

- 28 Şubat’ta insani açıdan bakıp hiç ‘bunlar yanlış oldu’ diyor musunuz?

28 Şubat’ta bugünkü başbakan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı mıydı? Melih Gökçek Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı mıydı? Evet. Konya’da, Kayseri’de, Adana’da bu arkadaşlar belediye başkanı mıydı? Bir tanesinin görevine son verilmiş midir? Bir tanesinin belediyesinde 55′inci hükümetin gönderdiği murakıp, müfettiş, savcı, hakim olmuş mudur? Tayyip Erdoğan o meşhur konuşmasını 28 Şubat’tan önce yapmıştır. O konuşma yarım saat süren, fevkalade çirkin bir konuşmadır. Şiir okuduğu için değil, Siirt’te devlet düzenine aykırı bir konuşma yaptığı için mahkum olmuştur. 18 senedir Ankara ve İstanbul’da belediyeleri, belediye meclislerini kendileri idare etmiyor mu? Kimin mağduriyeti söz konusu? Bir özel mahkeme kurdu mu 28 Şubat? Yapmayın Allah aşkına ya! Sadece 31 Mart’ın intikamını almaya uğraşıyorlar. Türkiye nasıl bir seküler devlet olur, nasıl bir İslam devleti olur, büyük hedef bu.

AŞIRI KEMALİSTLER

- Türban nedeniyle derslerine giremeyen kızlar, ikna odaları vesaire peki?

Türban daha önceden alınmış bir karar, diğeri ma halli bir hadise. Bana sorarsanız, ben türbanın serbest olması gerektiğini hep savundum. Siz nasıl aşırı dincilik yaparsanız aşırı Kemalizm yapanlar da çıkabilir. Onlara kızıp da, onların yanlış tatbikatından rejimi veyahut süreci suçlayamazsınız. Türkiye’yi doğru okumak lazım.

- Ama bayağı büyük ve öfkeli bir mağdur kitlesi var karşımızda…

Ben onlara soruyorum: Geldiler de, 55′inci hükümetten giderilmesini istedikleri bir haksızlık oldu da gidermedi mi bu hükümet? Şimdi çıkıp ötmek kolay. O zaman herkes masanın altına yatmıştı…

- Korkuyorlardı çünkü…

Korkuyorlardı değil, kuşkuluydular. Birtakım yanlışlıklar yapmış, suç işlemişlerdi. Şehir Tiyatroları’ndan ne ister bir belediye? Sanattan ne ister, bugün olan ne? Yani sadece siyasal, hukuksal değil, sanatsal yanlışların da içindeler. İşte irtica budur. ‘İrticayı tarif et’ diyorlar, edemem. Olaylar irticayı tarif eder. Kenan Işık’tan ne istiyorsunuz? Zaten sanata müdahaleyle irtica hareketlenir. İskender Pala veya diğer sevdiğim, okuduğum şairlerin hepsi şiirlerini yazdı. Refah Partisi’ni kim kapattı? Olayları anlatan, objektif, hem de çoğunlukla verilen bir kararla Anayasa Mahkemesi, siyaset değil. Bu hadiseyi doğru teşhis etmek lazım. Refah Partisi’nden sonra niye yeni kurulan Fazilet Parti’ne girmedi bugünkü başbakan ve arkadaşları?

AK PARTİ PROGRAMINDAN CAYDI

- Sizce neden?

Esas 28 Şubat’ın asıl taraftarları, kararlarını uygulayan onlar. Onlar Fazilet Partisi ve Necmettin Erbakan siyasetinden vazgeçtiler. 28 Şubat kararlarını uyguladılar ve kendi partilerini kurdular. AK Parti’nin kuruluşunun temelinde ne var? Kendilerine yapılan baskıyı, otoriter rejimi eleştirerek, daha özgürlükçü, haksızlıklara karşı çıkan, adil bir Türkiye. Yani AK Parti’nin temelinde hak ve özgürlükler olmalı. Başkaldırı da askeri ve siyasi vesayete karşı. Bugün yaptıkları ise tam tersi. Sıkıntı AK Parti’nin kendi ideolojisi, başlangıç felsefesinden vazgeçmesidir. AK Parti programından caymıştır. Kendisine yapılmasından şikayet ettiklerini bugün karşıtlarına yapmaya başlamıştır. Onun için de sıkıntı çıkmıştır.

Şenay Yıldız’ın röportajı

CHP’de, Genel Başkan Yardımcısı Gürsel Tekin’in istifasıyla, ana muhalefet cephesinde derin bir çalkantı oluştu. 2009 yerel seçimlerinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı adaylığı sürecinde birlikte yola çıkan, partinin bir numarası, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile partinin iki numarası Tekin’in arasındaki mesafe, 12 Haziran genel seçimlerinde açılmıştı. Kopuş ise geçen hafta yaşandı. Bunun nedeni olaraksa 13 Mayıs’ta yapılacak İstanbul İl Kongresi’nde genel merkezin İstanbul İl Başkanı Oğuz Kaan Salıcı’nın adaylığına destek vermesi, bu süreçte Genel Başkan Yardımcıları Erdoğan Toprak ve Nihat Matkap’ın aktif bir biçimde rol oynaması gösteriliyordu. Partide krizin odağında bulunan isim CHP İstanbul İl Başkanı Oğuz Kaan Salıcı, Tekin’in istifasının ardından ilk kez Habertürk’e konuştu.

İl başkanı adaylığınızın parti yönetiminde böyle bir fırtına yaratacağını tahmin eder miydiniz?

Sayın Gürsel Tekin’in benim ismim üzerinden bu istifa tasarrufunu kullandığı henüz kendi ağzından söylenmiş değil. Dolayısıyla ben onun üzerinden çok fazla yorumyapmak istemem. Ama Gürsel Bey’in istifa etmiş olmasına üzüldüm açıkçası. Partimize emek vermiş bir insan. Vermiş olduğu emeğin karşılığında hâlâ parti meclisi üyemiz. Bu nedenden dolayı istifa ettiğini düşünmek istemem. Böyleyse üzülürüm. Çünkü bunları oturup konuşabilirdik. Sorun nedir, nerede bir eksiklik olduğunu düşünüyor ya da nerede bir problemolduğunu görüyor? CHP’de parti içi konular, parti hiyerarşisinde farklı konumlarda olan insanlar arasında konuşulabilir. Bizim de medeni bir ilişkimiz var kendisiyle.

Tekin, İstanbul’da örgütlerin haksız yere görevden alındığını söylüyor.

Biz sadece 2 ilçeyi görevden aldık: Kağıthane ve Kadıköy. Bizim almış olduğumuz kararlar, Merkez Yönetim Kurulu’ndan (MYK) geçiyor. İstanbul tek başına bir tasarruf kullanmış ve bunu hiçbir yere haber vermeden yapmış değil. Hatta bu ilçelerimizden, görevden alınan Kadıköy yönetimi, genel merkeze itiraz etti. Genel merkez de itirazlarını yersiz buldu.

CHP’NİN ‘GÖRÜNTÜSÜ’

“CHP enerjisini parti içi iktidar mücadelesine harcıyor” eleştirisi için ne dersiniz?

Kesinlikle katılıyorum. Şu anda parti bir değişim süreci içinde. Bu değişim süreci sancılı olur. Dünyadaki bütün değişimler sancılıdır. Dolayısıyla bu değişim sürecinde 26 Şubat’ta yapılan kurultayı hatırlatmak isterim. 26 Şubat kurultayı yapılana kadar partinin içinde açık ya da gizli bir genel başkanlık tartışması vardı. Sayın Kılıçdaroğlu, 2010 yılında seçildi. 2010 yılından 26 Şubat 2012’ye kadar, bir genel başkanlık tartışması, “Parti ekseni kaydı” tartışması yürütüldü. Aslında parti ekseninin kaydığı yoktu. Genel başkanlık tartışmasına siyasi bir kılıf uyduruluyordu “Eksen kaydı” tartışması ile birlikte; bugün CHP’de ne liderlik tartışması vardır, ne de CHP’nin nasıl bir yere gittiğine dair bir tartışma vardır.

CHP İl Başkanı olarak değil de bir seçmen olarak baktığınızda CHP’nin bu görünümünden rahatsız değil misiniz?

Rahatsızım. Çünkü dışarıdan bakanlar, “CHP’liler yine birbirleriyle kavga ediyorlar” diye düşünüyor. Ben bu görüntüye karşıyım. Bu rahatsızlığın ortadan kalkması için CHP’de 13 Mayıs’taki il kongresinden sonra dışa dönük olarak kavgalı bir parti görüntüsü veren tartışmaları engelleyeceğiz. Elimizden geleni yapacağız.

Nasıl engel olacaksınız?

Parti içinde var olan disiplin mekanizmalarını uygulayacağız. CHP’yi eleştirebilirler, bunda bir sakınca yok, ama parti suçu anlamına gelebilecek olan mekanizmalar varsa bunlarla ilgili gerekli şeyler yapılır.

GEÇİŞTEKİ ‘ARIZALAR’

Tekin’in iddiaları, parti içi demokrasinin rafa kaldırıldığı yönünde…

CHP İstanbul Örgütü’nde şimdiye kadar, parti açıldığından beri, 1995’ten beri, olmadığı kadar çok demokrasi var.Mahalle delegelikleri seçimleri için sandıklar kuruldu ve bu sandıkların sonucunda seçilen ilçe yönetimleri var. “Hiç demokrasi yoktur” demek haksızlık olur. Şu söylenebilir: “Hiç demokrasinin olmadığı bir ortamdan tamdemokrasiye geçerken bazı arızalar olmuştur” denebilir.

Gürsel Bey’i arayacak mısınız Kongre’den önce?

Gürsel Bey’i istifasını öğrendiğim gün aradım. Ama pek çok basın mensubunun ulaşamadığı gibi ben de ulaşamadım kendisine. Ama bu günlerde tekrar aracağım.

Dışarıdan bakıldığında Kemal Kılıçdaroğlu’nun beklediğiniz etkiyi yarattığını düşünüyor musunuz?

Genel başkan olduktan sonra Sayın Kılıçdaroğlu’nun beklenen etkiyi yarattığı kanaatindeyim. Aynı zamanda da bu etkinin yeterince örgütlenemediği kanaatindeyim. Toplumda bir ilgi varsa ve biz bu ilgiyi parti örgütleri olarak yeterince örgütleyemediysek, bu ilginin düşmesi gibi bir sonuçla karşı karşıya kalabiliriz ki, kaldığımız sonuç bence o. Parti içi eğitimle, partinin sosyal demokrat bir çizgiye çekilmesi süreciyle beraber örgütlendiği zaman, bu ilginin çok daha fazla yukarıya doğru yükselebileceği kanaatindeyim.

‘Kendimi demokratik sosyalist olarak tanımlayan bir insanım’

CHP içerisinde merkez sağdan gelen Aydın Ayaydın’ın, DSP’den gelen Erdoğan Toprak’ın sizi desteklediği ileri sürülüyor.

Aydın Bey’in bir görevi yok. Erdoğan Bey’i daha önceden tanıyordum. Erdoğan Bey MYK üyesi. Beni destekleyenler arasında; ya da şöyle ifade edeyim: Benim tekrardan seçilme sürecime destek olan kişiler arasında bir ayrıştırma yapma gibi bir lüksüm yok. Ben, bana destek olan arkadaşlarla beraber bu süreci yürütürüm. Doğru tavır budur. “Hayır ben sizin desteğinizi istemiyorum” diye bir şey olmaz. Hiçbir siyasetçi bunu söylemez. Benim nereden geldiğim belli, siyaseten nereden geldiğim belli. Ben soldan bakan bir insanım. Kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlayan bir insanım. Benim bu siyasi çizgimi bilerek, nasıl bir insan olduğumu bilerek destek veren arkadaşlar varsa ben herkesin desteğini alırım. Bana uzatılan bütün elleri de sıkarım.

‘Hedefim 2014 İstanbul Büyükşehir Başkanlığı’

İl başkanı seçilirseniz ne gibi projeleriniz var?

Amacımız 2014 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı kazanmak. Bunu kazanmak için de, İstanbul örgütünü bu seçime hazırlamak, daha diri, daha görünen, sokağa inip insanlarla bire bir temas eden, insanlara dokunan bir çalışma yürütmek istiyoruz. Bu çalışmadan kastım bir seçim kampanyası değil; bu, 14 Mayıs günü başlayacak olan bir çalışma. Tüm ilçe kongrelerini bitirmiş olan örgütümüzde bu çalışmaların bir kısmı başlamış durumda. Fakat bunların bir kısmı mutfak aşamasında. Tam olarak net bir şekilde insanlara görünmüş değil.

‘CHP çalışmıyor algısını yok edeceğiz’

“CHP örgütleri çalışmıyor, AKP örgütleri çalışıyor” gibi bir algı var.

Ama bu sadece bir algı, gerçek değil. Bu algıyı ortadan kaldırmak için İstanbul’daki 200 bin CHP üyesi net bir şekilde sokak çalışması yapacak. İnsanlara dokunacağız. CHP iktidarında insanların hayatı nasıl değişecek, bu sorunun cevabını onlara anlatmamız lazım.

Kafanızda nasıl bir belediye başkanı adayı var?

İki yıl önceden bir başkan adayının ismini telaffuz etmek ya da tanımını yapmak siyasette mümkün olan bir şey de değil, doğru olan bir şey de değil. Ama şöyle ifade edeyim, bir profil olması lazım. Profil şu: CHP örgütünü bilen, CHP örgütünün onayını alan, aynı zamanda kamuoyunda CHP’nin oylarını kendi adaylığı ile birlikte yükseltebilecek bir popülariteye sahip bir adayla çıkması lazım CHP’nin. Bu. sadece büyük şehir için değil tabii. Bütün diğer ilçelerde de belediye başkanı adayının bu profile uygun olması lazım.

‘Parti muhafazakârlaşıyor görüşü yanlış’

Son dönemde Afyon Valiliği’nin içki yasağı gündeme geldi ve CHP’den hiç ses duymadık. Cumhuriyet tarihinde ilk defa CHP Cumhuriyet resepsiyonunda alkol vermedi. CHP muhafazakârlaşıyor mu?

CHP muhafazakârlaşmıyor. Bence tam tersi olarak sosyal demokratlaşıyor. Bu söylemiş olduğunuz örnekler Türkiye’nin çok hızlı değişen gündeminin içindeki birkaç olay… Afyon örgütümüzün buna ciddi bir tepkisi oldu. Lokal siyasetle ilgili yapılması gerekenler var, ulusal siyasetle ilgili yapılması gerekenler var. Başbakan lokal bir mevzuya müdahale ediyor yukarıdan. CHP oradaki lokal mevzuya genel merkezden müdahale etme gereğini duymamıştır.

Peki aynı yasak İstanbul’da olsa?

Yıkarım ortalığı… İçki yasaklanamaz, insanların gündelik hayatlarına müdahale etmektir bu! Sigarayı kapalı ortamda yasaklayabilir ve buna da bir açıklama yapabilirsiniz. Bütün dünyada bunun örnekleri var ve demokratik. Ama bir ülkede insanların alkol tüketimi ile ilgili yasağı açıklamanız mümkün değil. Biz nereye gittiğimize, nereye gitmek istediğimize göre bakarız. Biz AB üyesi olmak istiyor isek AB standartlarının ülkemizde olmasını isteriz ki burada da içki yasağının bir yeri var, müdahale etmenin bir yeri var.

ÖSYM tarafından gerçekleştirilecek 2012-ÖMSS, 81 il merkezinde, toplam 968 binada, 12 bin 128 salonda, 41 bin 756 görevli ve 60 bin 375 adayın katılımı ile gerçekleştirilecek. Sınav, saat 10.00′da başlayacak.

Adayların sınava gelirken yanlarında 2012-ÖMSS sınava giriş belgesi, nüfus cüzdanı veya süresi geçerli pasaport bulundurmaları gerekiyor. Bu belgeleri eksiksiz yanında bulundurmayan aday, mazereti ne olursa olsun sınava alınmayacak.

Adaylar, sınava giriş belgesinde yazılı yardımcı araçlarla sınava girebilecek.

Sınavda adayların öğrenim düzeyine ve özür grubuna uygun genel yetenek ve genel kültür testlerinden oluşan soru kitapçığı ve bir cevap kağıdı kullanılacak.

Testler her öğrenim düzeyi ve özgür grubu için ayrı soru kitapçığı olarak hazırlanacak. Her aday sadece bir soru kitapçığı kullanacak. Soru kitapçıklarında yer alan sorular 5 cevap seçenekli olacak.

Genel özürlü, görme özürlü ve ilköğretime başlama yaşı sonrası işitme özürlü adaylar için, içeriği aynı bir soru kitapçığı olacak.

Ancak özür gruplarına göre farklı sınav uygulamaları yapılacak. İlköğretime başlama yaşı işitme özürlü adaylar, işitme özürlüler için hazırlanan soru kitapçığını; zihinsel özürlü adaylar zihinsel özürlüler için hazırlanan soru kitapçığını kullanacak.

Sınavda soruları cevaplamak için adaylara, 60 dakika süre verilecek. Özür gruplarına göre farklı sınav uygulamaları yapılacak.

Sınav sonucuna göre üç puan türü hesaplanacak, ÖMSSP-1 ortaöğretim düzeyi, ÖMSSP-2 ön lisans düzeyi, ÖMSSP-3 lisans düzeyi için uygulanacak.